Listopad to pestka, a skąd się wziął maj? Podchwytliwy quiz z nazw miesięcy. 12/12 dla geniuszy

2 miesięcy temu 29

Data utworzenia: 8 listopada 2025, 7:00.

Każdy miesiąc ma swoją nazwę, ale nie każda nazwa ma oczywiste znaczenie. Dlaczego marzec to właśnie marzec, a sierpień brzmi tak swojsko? W naszym quizie odkryjecie, jak głęboko zakorzenione są te słowa w historii, tradycji i dawnych wierzeniach. To świetna okazja, by połączyć zabawę z nauką i sprawdzić, ile naprawdę wiecie o języku, którym posługujecie się na co dzień. Uwaga, niektóre odpowiedzi mogą was zaskoczyć.

Czy wiecie, skąd się wzięły nazwy miesięcy?
Czy wiecie, skąd się wzięły nazwy miesięcy? Foto: 123RF / Fakt.pl

Jedna z teorii głosi, że nazwa "styczeń" podchodzi...

Od słowa "stykać" – bo styka stary i nowy rok

Od łacińskiego słowa "stella", oznaczającego gwiazdę

Od imienia słowiańskiego boga zimy – Stygniewa

Od tradycji stawiania "styków" w kalendarzu gregoriańskim

Od słowa "stykać" – bo styka stary i nowy rok Następne pytanie

Nazwa "styczeń" może pochodzić od słowa "stykać", ponieważ styka się w nim stary rok z nowym. To miesiąc przejściowy, łączący przeszłość z przyszłością. Ale to tylko jedna z teorii, bo pochodzenie nazwy nie jest jednoznaczne. "Może też pochodzić od stygnięcia, gdyż na mrozie wszystko szybko stygnie. Językoznawcy wskazują na źródłosłów w wyrazie 'tyki', ponieważ w tym miesiącu gospodarze je wytwarzali, co tłumaczyłoby używanie formy tyczeń w języku staropolskim. Jeszcze inne wyjaśnienie odnosi do słowa sieczeń oznaczającego ‘zimowy okres odpowiedni dla wyrębu drzew w lesie" - czytamy na blogu klinwords.pl.

Skąd pochodzi nazwa "luty"?

Od lutowania, jak dawniej nazywano wyrąb lodu

Od imienia Lutogniew, patrona zimy

Od łacińskiego "luteus", czyli żółty

Od słowa "luty", oznaczającego srogi, mroźny

Od słowa "luty", oznaczającego srogi, mroźny Następne pytanie

Dawniej przymiotnik "luty" oznaczał "okrutny" lub "srogi", co doskonale oddaje charakter tego miesiąca w polskim klimacie. Luty był uważany za najzimniejszy okres w roku, kiedy mróz i śnieg dominowały w krajobrazie. Nazwa ta jest więc bezpośrednim odzwierciedleniem warunków pogodowych, które były kluczowe dla życia dawnych społeczności.

Skąd wzięła się nazwa miesiąca "marzec"?

Od słowa "marznąć", bo to czas chłodu

Od zwyczaju marszów wojskowych w tym czasie

Od słowa "marzyć", bo nadchodzi wiosna

Od rzymskiego boga wojny Marsa

Od rzymskiego boga wojny Marsa Następne pytanie

Nazwa "marzec" wywodzi się od Marsa, rzymskiego boga wojny. W starożytnym Rzymie marzec był miesiącem rozpoczynającym kampanie wojskowe, gdy kończyła się zima i możliwe były działania militarne. Mars był jednym z najważniejszych bóstw, a jego kult miał ogromne znaczenie w życiu publicznym. Dlatego nazwa miesiąca przetrwała w wielu językach europejskich, w tym w polskim.

Skąd pochodzi nazwa miesiąca "kwiecień"?

Od staropolskiego słowa oznaczającego ozdobne tkaniny

Od słowa "kwiat", które kwitną o tej porze roku

Od łacińskiego "quattuor", czyli cztery, bo to czwarty miesiąc roku

Od zwyczaju "kwietowania", czyli dekorowania domów zielenią wiosną

Od słowa "kwiat", bo to miesiąc kwiatów Następne pytanie

Nazwa "kwiecień" pochodzi od słowa "kwiat", ponieważ w tym miesiącu przyroda budzi się do życia, a kwiaty zaczynają masowo rozkwitać. W kulturze dawnych społeczności był to czas symbolizujący odrodzenie i płodność. Nazwa jest więc bezpośrednio związana z obserwacją natury i jej cykliczności.

Skąd pochodzi nazwa miesiąca "maj"?

Od słowa "majać", czyli kołysać się na wietrze

Od zwyczaju stawiania "majów" – drzew na wiosnę

Od łacińskiego "magna", czyli wielki

Od rzymskiej bogini Mai, opiekunki wzrostu

Od rzymskiej bogini Mai, opiekunki wzrostu Następne pytanie

Nazwa "maj" pochodzi od imienia rzymskiej bogini Mai, która była patronką wzrostu i płodności. W starożytnym kalendarzu maj był miesiącem poświęconym jej kultowi, co miało znaczenie dla rolnictwa i życia społecznego. Bogini symbolizowała odradzającą się naturę i obfitość, co idealnie pasuje do wiosennego charakteru miesiąca. Dlatego nazwa przetrwała w wielu językach europejskich.

Nazwa "czerwiec" wzięła się od...

Czerwonych owoców pojawiających się w tym czasie

Owada – czerwca, z którego pozyskiwano barwnik

Łacińskiego "cervus", czyli jeleń

Słowa "czerpać", bo czerpano wodę w tym czasie

Owada – czerwca, z którego pozyskiwano barwnik Następne pytanie

Nazwa "czerwiec" pochodzi od owada zwanego czerwcem, z którego dawniej pozyskiwano czerwony barwnik – karmazyn. Ten barwnik był bardzo ceniony w średniowieczu i używany do farbowania tkanin. Owady zbierano właśnie w tym okresie, co sprawiło, że miesiąc zyskał taką nazwę.

7. Skąd pochodzi nazwa miesiąca "lipiec"?

Od słowa "lipować", czyli wygładzać drewno

Od tradycji lipowania pól przed żniwami

Od łacińskiego "lupus", czyli wilk

Od drzewa lipy, które w tym miesiącu kwitnie obficie

Od drzewa lipy, które w tym miesiącu kwitnie obficie Następne pytanie

To czas, kiedy lipy są w pełnym rozkwicie, a ich kwiaty dawniej wykorzystywano m.in. do przygotowywania leczniczych naparów. W języku staropolskim miesiąc ten nazywano lipień lub lipnik, co również wskazuje na związek z lipą. Z czasem forma "lipiec" utrwaliła się jako oficjalna nazwa siódmego miesiąca roku.

Skąd pochodzi nazwa miesiąca "sierpień"?

Od narzędzia – sierpa, używanego w czasie żniw

Od staropolskiego słowa "sierpina", oznaczającego świąteczny chleb wypiekany po żniwach

Od łacińskiego "serpens", czyli wąż

Od dawnego zwyczaju "sierpowania", czyli ozdabiania domów snopkami zboża

Od narzędzia – sierpa, używanego w czasie żniw Następne pytanie

Nazwa "sierpień" pochodzi od sierpa, podstawowego narzędzia używanego podczas żniw. W tym miesiącu trwały najważniejsze prace polowe, a sierp był symbolem zbiorów i pracy rolniczej. Nazwa jest więc bezpośrednio związana z cyklem agrarnym i znaczeniem rolnictwa w dawnych społecznościach.

Skąd pochodzi nazwa miesiąca "wrzesień"?

Od łacińskiego "versus", czyli wiersz

Od słowa "wrzeszczeć", bo obchodzono głośne dożynki

Od staropolskiego zwyczaju "wrzesienia", czyli zbierania ziół

Od wrzosów, które kwitnią we wrześniu

Od rośliny wrzos, która kwitnie we wrześniu Następne pytanie

Nazwa "wrzesień" pochodzi od wrzosów, które w tym miesiącu kwitną na polach i wrzosowiskach. Wrzosy są charakterystycznym elementem krajobrazu jesiennego i miały znaczenie w kulturze ludowej. Ich pojawienie się oznaczało koniec lata i początek jesieni.

Skąd pochodzi nazwa miesiąca "październik"?

Od "paździerzy", czyli zdrewniałych części łodyg lnu i konopi

Od słowa "paź", bo właśnie wtedy dworzanie królewscy szykowali się na jesienne bale

Od słowa "pazur", bo to miesiąc, kiedy jesień chwyta ostatnie promienie słońca

Od dawnego zwyczaju "paździerzenia", czyli ozdabiania domów resztkami słomy po zbiorach

Od paździerzy, czyli zdrewniałych części łodyg lnu i konopi Następne pytanie

Nazwa "październik" pochodzi od paździerzy – zdrewniałych części łodyg roślin włóknistych, takich jak len i konopie. W tym miesiącu trwało ich oddzielanie od włókien, co było ważnym etapem produkcji tkanin.

Skąd pochodzi nazwa miesiąca "listopad"?

Od tradycji królewskich "listów opadłych", czyli listów dziękczynnych za udane zbiory

Od zwyczaju pisania "listów do zmarłych" w czasie Zaduszek

Od zwyczaju liczenia opadów przed zimą

Od opadających liści z drzew

Od opadających liści z drzew Następne pytanie

Nazwa "listopad" jest bardzo dosłowna – oznacza miesiąc, w którym liście opadają z drzew. To zjawisko było tak charakterystyczne, że stało się podstawą nazwy. W kulturze dawnych społeczności listopad symbolizował koniec cyklu wegetacyjnego i przygotowanie do zimy.

Skąd pochodzi nazwa miesiąca "grudzień"?

Od staropolskiego słowa "grudzieństwo", oznaczającego wspólne zimowe biesiady

Od "grud", czyli zamarzniętych kawałków ziemi

Od słowa "gruda chleba". bo w tym czasie kończono zapasy po żniwach

Od "grudni" – mitycznych stworzeń, które według dawnych wierzeń przynosiły pierwszy śnieg

Od "grud", czyli zamarzniętych kawałków ziemi Następne pytanie

Nazwa "grudzień" pochodzi od grud – zamarzniętych brył ziemi, które pojawiają się w tym czasie. Dawniej obserwacja przyrody była podstawą nazewnictwa, a grudzień kojarzył się z mrozem i twardą ziemią.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Newsletter

Najlepsze teksty z Faktu! Bądź na bieżąco z informacjami ze świata i Polski

Zapisz się

Masz ciekawy temat? Napisz do nas list!

Chcesz, żebyśmy opisali Twoją historię albo zajęli się jakimś problemem? Masz ciekawy temat? Napisz do nas!

Napisz list do redakcji

Przeczytaj źródło