Rok próby dla zdrowia. Co wiceministrowie szykują pacjentom na 2026?

1 tydzień temu 17

Katarzyna Kacperczyk, Katarzyna Kęcka i Tomasz Maciejewski podsumowują mijający rok - wiceministrowie zdrowia mówią, jakie słowo zdefiniowało dla nich rok 2025
Odpowiadają także na pytanie o wyzwania na 2026 rok i wskazują, co ich zdaniem będzie najtrudniejsze. Tu pojawiają się takie słowa jak: zaufanie, wdrożenie czy odporność i elastyczność
O słowo roku zapytaliśmy także ministrę Jolantę Sobierańską-Grendę, a także posłów partii rządzącej i opozycji

Słowo roku 2025 według Katarzyny Kacperczyk: inwestycje

Moje pierwsze skojarzenie ze słowem roku 2025 jest właśnie takie, bo takiej skali inwestycji w zdrowie w Polsce jeszcze nie było: w sumie to około 30 mld zł, na które były rozpisane konkursy dla szpitali, ale i dla placówek podstawowej opieki zdrowotnej. Skumulowały się środki z KPO, z którego pochodzi kilkanaście miliardów złotych, ale także z innych konkursów unijnych. Po raz pierwszy ogłoszone były konkursy na psychiatrię. Były też środki z Funduszu Medycznego, a także dla POZ.

Wydarzenie roku 2025: prezydencja i zmiana narracji o zdrowiu

Zdecydowanie prezydencja w UE była wydarzeniem roku 2025. Pokazaliśmy, że zdrowie nie jest wyłącznie polityką społeczną, ale podstawą bezpieczeństwa państwa. Zdrowie pacjenta, polityka zdrowotna i odporność systemu zostały wpisane w myślenie geostrategiczne.

To był moment, w którym:

zdrowie zaczęło być postrzegane jako element bezpieczeństwa narodowego,
wzmocnienie systemu ochrony zdrowia stało się elementem odporności państwa,
Polska pokazała, że potrafi nadawać ton debacie europejskiej w tym obszarze.

Słowo na 2026 rok: odporność systemu

Rozumiana szeroko jako:

odporność infrastrukturalna -szpitale, sieci, zasoby,
odporność lekowa - bezpieczeństwo dostaw, produkcja, nowe technologie,
odporność systemowa - zdolność do reagowania na zmiany, kryzysy i presję finansową,
odporność pacjentów - świadomość, elastyczność, gotowość do współodpowiedzialności.

Odporność to także umiejętność zadawania trudnych pytań:
dlaczego pewne terapie nie są refundowane w Polsce, mimo że w wielu krajach europejskich - przy podobnym poziomie składek - są standardem? To pytanie o elastyczność systemu, jego zdolność do uczenia się i adaptacji.

Największe wyzwanie 2026: polityka lekowa i nowy kontrakt odpowiedzialności

Najważniejszym wyzwaniem na 2026 rok jest przyjęcie i wdrożenie nowej polityki lekowej. To dokument, który nie tylko porządkuje refundację, ale:

wprowadza nowe myślenie o roli leków w systemie,
redefiniuje relacje między państwem, przemysłem farmaceutycznym, lekarzami i pacjentami,
uwzględnia nowe technologie lekowe, terapie zaawansowane i bezpieczeństwo lekowe jako element bezpieczeństwa państwa.
Wprowadzi system efektywnego finansowania nowych terapii lekowych uwzględniający zarówno skuteczność jak i dostępność dla pacjenta; zapewni równowagę między innowacyjnymi terapiami i lekami genetycznymi/biopodobnymi,
w nową politykę lekową wpisuje się również planowana na przyszły rok nowelizacja ustawy o refundacji i wprowadzenie na agendę legislacyjną nowej ustawy o receptach.

Równolegle zmienia się rola pacjenta - z biernego odbiorcy na współtwórcę systemu. Coraz wyraźniej widać, że: zdrowie to nie tylko to, co system nam da, ale także to, ile my w nie zainwestujemy. Pacjenci są coraz częściej odpowiedzialni za swoje zdrowie i mają tego coraz większą świadomość. Dlatego przed nami rok budowania nowego kontraktu zdrowotnego, w którym dwa kluczowe zadnia przed nami to: odporność systemu i odpowiedzialność obywateli.

Tu mi się kojarzą takie słowa, które mogą się przydać na kolejny rok: elastyczność, świadomość, odpowiedzialność, odporność.

Tomasz Maciejewski: słowo roku 2025 to "nagła zmiana"

Dla mnie słowem roku 2025 jest "nagła zmiana" - i mówię to w dwóch wymiarach. Po pierwsze, bardzo osobistym: był to rok gwałtownej zmiany w mojej pracy i w mojej roli. Po drugie, systemowym: równie wyraźna zmiana dokonała się w samym Ministerstwie Zdrowia. Przeszliśmy z logiki stricte politycznej do podejścia możliwie apolitycznego - i to naprawdę czuć.

Widzę to w rozmowach z posłami różnych ugrupowań - zarówno z KO, jak i z PiS. Zmienił się ton, zmieniła się otwartość, a przede wszystkim wzrosła gotowość do merytorycznej rozmowy o zdrowiu: z nami i z ludźmi, którzy na co dzień są w systemie. To jest zmiana jakościowa, której wcześniej brakowało.

Wydarzenie roku 2025: pieniądze z KPO w ochronie zdrowia

Najważniejszym wydarzeniem 2025 roku było dla mnie realne uruchomienie środków z KPO w ochronie zdrowia. Od wielu lat nie mieliśmy sytuacji, w której tak duże pieniądze nie tylko zostały zapisane w dokumentach, ale faktycznie zaczęły trafiać do systemu i "pracować" w praktyce.

Co ważne, to udało się w dużej mierze dzięki bardziej apolitycznemu podejściu i koncentracji na efekcie. Prezydent podpisał kluczowe rozwiązania: reformę szpitali, e-rejestrację, zmiany dotyczące potencjału świadczeniodawców, regulacje w obszarze produktów biobójczych czy Fundusz Medyczny. To był moment przełomowy - nie dlatego, że "coś ogłoszono", tylko dlatego, że uruchomiono mechanizmy, które realnie pchają system do przodu.

Słowo roku 2026: wdrożenie

Jeśli mam wskazać słowo roku 2026, będzie nim "wdrożenie". Przed nami czas weryfikacji tego, co zostało zaplanowane i uruchomione. Same programy i ustawy nie zmieniają rzeczywistości – zmienia ją dopiero działanie w praktyce: w szpitalach, w POZ, w AOS i w doświadczeniu pacjenta.

Te projekty już są:

E-rejestracja,
platformy finansowane z KPO,
Krajowy Plan Transformacji,
odwracanie piramidy świadczeń,
rozwój opieki porodowej.

Teraz muszą zacząć działać na skalę, w standardzie, bez "pilotażowego usprawiedliwienia".

O wdrożeniu trzeba mówić głośno, bo to jego skuteczność zdecyduje, czy w 2026 roku zobaczymy realną poprawę funkcjonowania ochrony zdrowia, czy tylko kolejną warstwę planów i narzędzi bez efektu na dole systemu.

Słowo roku 2025 według Katarzyny Kęckiej: wyzwanie

Rok 2025 był przede wszystkim rokiem wyzwań. Sytuacja finansowa systemu ochrony zdrowia nie należała do łatwych, a jednocześnie toczyły się trudne rozmowy o wynagrodzeniach. Na to nałożyły się zmiany demograficzne, które coraz mocniej wpływają na strukturę szpitali i wymuszają ich reorganizację, oraz rozwój e-zdrowia – obszaru, który wymaga dobrego spięcia organizacyjnego i technologicznego.

Trzecim, bardzo istotnym elementem były środki z KPO. To nie tylko pieniądze, ale ogromna odpowiedzialność: trzeba je było rozpisać w konkursach i tak zaprojektować, aby szpitale mogły z nich realnie skorzystać, a nie tylko formalnie je "pozyskać". To wszystko sprawiło, że 2025 rok był testem zdolności systemu do działania pod presją wielu równoległych procesów.

Największe osiągnięcie 2025: otwarcie rozmowy o finansach

Jeśli miałabym wskazać największe osiągnięcie 2025 roku, byłaby to umiejętność głośnego i otwartego mówienia o finansach. To temat trudny, niewygodny i przez lata omijany. Wcześniej nikt nie mówił o nim tak wyraźnie i tak wprost.

Aby zacząć realną reformę, najpierw trzeba nazwać problem i wskazać jego źródła. Dopiero wtedy możliwa jest uczciwa rozmowa o rozwiązaniach. Rok 2025 był momentem, w którym finanse systemu przestały być tematem tabu, a stały się punktem wyjścia do dalszych decyzji. Trzeba pamiętać, że finanse stały się punktem wyjścia do rozmowy, ale istotne są również rzeczywiste potrzeby zdrowotne i dostosowanie systemu ochrony do ich zabezpieczenia.

Słowo roku 2026: interdyscyplinarność

Słowem, które najlepiej opisuje wyzwania 2026 roku, jest "interdyscyplinarność". Rok 2026 zapowiada się jako czas pracy nad wieloma ustawami jednocześnie. Bardzo wiele rozwiązań zostało przygotowanych w 2025 roku, ale ich wdrożenie będzie wymagało ścisłej współpracy wielu środowisk.

Dotyczy to zarówno obszaru wynagrodzeń i e-zdrowia, jak i opieki okołoporodowej, edukacji czy profilaktyki. Nie wystarczy współpraca samych środowisk medycznych. Konieczne będzie zaangażowanie innych resortów oraz porozumienie na poziomie politycznym.