Przez lata się myliliśmy. Przełom w wiedzy o dinozaurach

Naukowcy przedstawili najbardziej przekonujące jak dotąd dowody na to, że w późnej kredzie na terenie Europy występowały ceratopsy, czyli dinozaury rogate – grupa, do której należy między innymi słynny triceratops. Przez lata ich obecność na Starym Kontynencie była podważana lub uznawana za niepewną.

Badania przeprowadził międzynarodowy zespół pod kierownictwem profesor Susannah Maidment z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Wyniki opublikowano 7 stycznia na łamach prestiżowego czasopisma „Nature”.

Przez lata mylono je z innymi dinozaurami

Do tej pory liczne skamieniałości ceratopsów odnajdywano głównie w Azji oraz Ameryce Północnej. W Europie natomiast znane były jedynie nieliczne, fragmentaryczne znaleziska, które wzbudzały duże kontrowersje. Ich zły stan zachowania oraz podobieństwo budowy do innych roślinożernych dinozaurów sprawiały, że ich identyfikacja była niepewna.

W efekcie badacze przyjmowali, że europejskie ekosystemy zdominowane były przez słabo poznaną grupę rabdodonów – dinozaurów spokrewnionych z iguanodonami, które nie występowały poza Europą.

Nowe analizy pokazują jednak, że część tych założeń była błędna. Jak się okazało, niektóre gatunki uznawane dotąd za krewnych iguanodona były w rzeczywistości wczesnymi ceratopsami, wcześniej źle sklasyfikowanymi.

Ajkaceratops kluczem do zmiany wiedzy

Impulsem do przełomowych badań było ponowne przeanalizowanie skamieniałości Ajkaceratopsa, odnalezionych na terenie Węgier. Gatunek ten został opisany po raz pierwszy w 2010 roku, jednak ze względu na bardzo fragmentaryczne szczątki – ograniczone do niepełnej czaszki – jego przynależność systematyczna była przedmiotem sporów.

Część badaczy uważała go za ceratopsa, inni natomiast wskazywali na podobieństwo czaszki do iguanodonów. Nowo odkryte, lepiej zachowane okazy pozwoliły jednak na znacznie dokładniejsze badania.

Naukowcy wykorzystali tomografię komputerową oraz modelowanie trójwymiarowe, aby zajrzeć do wnętrza czaszki. Przeprowadzono także szczegółową analizę ewolucyjną, porównując znaleziska z ceratopsami znanymi z Azji.

Europa nie była wyjątkiem. Ceratopsy były powszechne

Badania wykazały, że Ajkaceratops posiadał cechy charakterystyczne dla ceratopsów: ostry, haczykowaty dziób oraz głęboko wysklepione podniebienie – elementy nieobecne u iguanodonów. To jednoznacznie potwierdziło jego przynależność do dinozaurów rogatych.

Ustalono również, że gatunek ten żył około 84 miliony lat temu, gdy Europa była archipelagiem wysp w okresie kredy. Po tym odkryciu badacze zaczęli podejrzewać, że także inne europejskie dinozaury – dotąd uznawane za rabdodony – mogły w rzeczywistości należeć do ceratopsów. Przykładem jest Mochlodon, który najprawdopodobniej również był ceratopsem.

– Praca ta pokazuje, że ceratopsy nie były całkowicie nieobecne w Europie, a wręcz przeciwnie – były dość powszechne. Oznacza to, że europejska fauna dinozaurów prawdopodobnie nie różniła się aż tak bardzo od fauny innych części półkuli północnej – zauważyła Susannah Maidment.

Badaczka dodała, że odkrycie znacząco zmienia spojrzenie paleontologów na Europę w okresie kredy. – To pokazuje, że zbiory muzealne nie są tylko magazynem: są one żywym archiwum, które wymaga ciągłej aktualizacji. Dzięki ponownej interpretacji tego, co posiadamy, i znalezieniu bardziej kompletnych szkieletów, będziemy w stanie lepiej zrozumieć życie tych dinozaurów – podkreśliła.

Autorzy badania apelują o szeroko zakrojoną rewizję europejskich kolekcji skamieniałości, wskazując na to, że podobnych pomyłek może być znacznie więcej.

twitterCzytaj też:
Prehistoryczny bas i ptasie trele. Badacze odtworzyli dźwięki dinozaurówCzytaj też:
Jak wyginęły dinozaury? Odpowiedzią komar zaklęty w bursztynie