Polska uczona bada oczy najdłużej żyjącego kręgowca. Jej praca może pomóc ludziom

Dorota Skowrońska-Krawczyk prowadzi na Uniwersytecie Kalifornijskim w Irvine (UC Irvine) badania, które mogą doprowadzić do opracowania nowych metod zapobiegania degeneracji wzroku z wiekiem. Profesor Skowrońska-Krawczyk bada najdłużej żyjące kręgowce na świecie – rekiny polarne. Jej najnowsze prace, prowadzone wraz z Walterem Salzburgerem i Lily G. Fogg z Uniwersytetu w Bazylei, rzucają wyzwanie temu, co wiemy o starzeniu się, wzroku i długowieczności.

Rekiny polarne żyją wyjątkowo długo, niektóre dłużej niż 400 lat. Przebywają w środowisku, do którego dociera niewiele światła, a u wielu można zobaczyć pasożyty przyczepione do gałek ocznych. Z tego też powodu naukowcy przez długi czas podejrzewali, że gatunek ten jest niewidomy. Rodziło to jednak pytanie, po co w takim razie rekinom oczy. Z ewolucyjnego punktu widzenia, organ, który nie jest potrzebny, zanika, mówi uczona. Postanowiła więc dowiedzieć się więcej.

Uczona miała okazję badać oko 200-letniego rekina. Szczegółowe analizy tkanek pokazały, że pomimo zaawansowanego wieku, w oku nie widać martwych komórek, a rodopsyna – światłoczuły barwnik w oku – jest aktywna i najlepiej reaguje na światło niebieskie. Skowrońska-Krawczyk obejrzała też wiele filmów, na których widać rekiny polarne i zauważyła, że ich oczy zwracają się w kierunku światła. Gatunek nie jest więc niewidomy. Wręcz przeciwnie. Rekiny przez setki lat zachowują dobry wzrok, który świetnie sobie radzi w warunkach niewielkiej ilości światła.

Jej prace otwierają drzwi do nowych odkryć dotyczących utraty wzroku wraz z wiekiem, nowych metod walki z chorobami oczu oraz takich kwestii jak ewolucja wzroku, mechanizmy utrzymujące przez długi czas tkankę w dobrej kondycji. Ze szczegółami badań polskiej uczonej można zapoznać się na łamach Nature Communications.

rekin grenlandzki oczy wzrok