Naukowcy "przeprogramowali" wątrobę, by odmłodzić układ odpornościowy

• Więcej informacji znajdziesz na stronie głównej Onet
• Dużo czytania, a mało czasu? Sprawdź skrót artykułu

SPIS TREŚCI

1. Nowe życie dla "starej" odporności
2. "Będzie mógł na nowo dokonywać niesamowitych rzeczy"

Jak donosi branżowe czasopismo "Nature", badaczom udało się, dzięki technologii mRNA, "przeprogramować" wątrobę myszy, by ta czasowo zastąpiła funkcje zaniku grasicy i produkowała kluczowe czynniki regulujące odporność. Efekt? Starsze zwierzęta zaczęły wytwarzać nowe komórki odpornościowe i skuteczniej walczyć z chorobami.

Nowe życie dla "starej" odporności

Zespół z Niemieckiego Centrum Badań nad Rakiem (DKFZ), instytutu HI-STEM oraz Broad Institute przeanalizował, jakich sygnałów brakuje starzejącemu się układowi odpornościowemu. Zaawansowane badania pojedynczych komórek wykazały, że z wiekiem zanikają trzy kluczowe szlaki sygnałowe: Notch, ligand FLT3 oraz interleukina-7 — niezbędne do dojrzewania młodych limfocytów T.

By zastąpić te sygnały, naukowcy opracowali kombinację trzech cząsteczek mRNA, które — "opakowane" w mikroskopijne kropelki tłuszczu — dostarczono do komórek wątroby myszy. W efekcie wątroba zaczęła produkować brakujące białka, a starsze zwierzęta odzyskały zdolność wytwarzania młodych limfocytów T. To przełożyło się na skuteczniejsze zwalczanie patogenów oraz nowotworów.

Co więcej, poprawiło się także funkcjonowanie innych elementów układu odpornościowego — komórek dendrytycznych i limfocytów B, które zwykle z wiekiem tracą aktywność. Odpowiedź na szczepienia u starszych myszy przypominała reakcję młodszych zwierząt, co — biorąc pod uwagę ich krótką długość życia — stanowiło znaczącą poprawę.

"Będzie mógł na nowo dokonywać niesamowitych rzeczy"

Terapia mRNA została zaprojektowana tak, by jej działanie było krótkotrwałe — produkcja białek w wątrobie ustaje po pewnym czasie, a sygnały szybko zanikają. Dzięki temu można precyzyjnie kontrolować intensywność efektu i minimalizować ryzyko niepożądanych, długotrwałych zmian. Badacze nie zaobserwowali ani autoimmunizacji, ani toksyczności wobec wątroby.

— Układ odpornościowy starzeje się, ale nie traci nieodwracalnie swoich zdolności. Jeśli ponownie dostarczymy mu brakujące sygnały, będzie mógł na nowo dokonywać niesamowitych rzeczy — podkreśla dr Mirco Friedrich, pierwszy autor badania i hematolog-onkolog ze Szpitala Uniwersyteckiego w Heidelbergu.

• Co zrobić, żeby "ładnie" się zestarzeć? Geriatra wymienia 7 oznak, że robisz to dobrze

Zdaniem autorów, zamiast bezpośrednio naprawiać zanikanie grasicy, można generować kluczowe sygnały dojrzewania limfocytów T w innym, dostępnym narządzie — wątrobie, która nawet w podeszłym wieku zachowuje zdolność do produkcji białek. W przyszłości podobne podejście mogłoby pozwolić na zastępowanie innych czynników zanikających wraz ze starzeniem się organizmu.