Mało kto o tym wie, a tego nie może być na balkonie. Nadzór budowlany wlepia mandaty

Dlaczego nie możesz samowolnie zabudować balkonu? Zasady i wymagania

Coraz więcej mieszkańców bloków decyduje się na zabudowę balkonu, instalując okna lub szklane przegrody, aby stworzyć dodatkową przestrzeń użytkową czy ochronić się przed zimnem. Niestety, balkon - choć przynależy do mieszkania - formalnie stanowi część elewacji budynku, czyli element objęty ochroną całego obiektu. Oznacza to, że ingerencja w jego wygląd zewnętrzny bez stosownych zgód jest traktowana jako samowola budowlana. 

Według obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, zmiana elewacji, nawet poprzez zabudowę balkonową, wymaga odpowiednich zgłoszeń i pozwoleń - inaczej nadzór budowlany może interweniować. Podstawowym błędem, jaki popełniają właściciele mieszkań, jest traktowanie zabudowy balkonu jak zwykłej modernizacji wewnętrznej, czyli remontu bez konieczności zgłaszania. Niestety, prawo jest tu jednoznaczne - wszystkie prace polegające na zmianie zewnętrznego wyglądu budynku lub jego elementów konstrukcyjnych powinny być zgłoszone do właściwego organu (urzędu miasta lub starostwa). Poza tym niezbędna jest również zgoda spółdzielni bądź wspólnoty mieszkaniowej, która zarządza elewacją oraz częściami wspólnymi nieruchomości. Brak takiej zgody i zgłoszenia grozi poważnymi konsekwencjami, w tym mandatem od nadzoru budowlanego. 

Jak nadzór budowlany wykrywa nielegalną zabudowę? Mandaty i nakazy rozbiórki

Wraz z rozwojem technologii nadzór budowlany dysponuje coraz skuteczniejszymi narzędziami do kontroli zgodności wykonanych prac z dokumentacją budynku. Inspektorzy nie muszą wchodzić do środka mieszkania - często wystarczy pobieżna obserwacja elewacji z ulicy lub analiza zdjęć lotniczych i ortofotomap, by wykryć zabudowę balkonu, która nie figuruje w zgłoszeniach czy pozwoleniach. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli zabudowa jest estetyczna i funkcjonalna, bez formalnej zgody może zostać uznana za samowolę budowlaną. 

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) ma prawo wszcząć postępowanie administracyjne, które najczęściej skutkuje nakazem usunięcia samowolnie wykonanych elementów balkonu oraz przywrócenia stanu pierwotnego. Kosztowna rozbiórka odbywa się wtedy na koszt właściciela, a pieniądze wydane na materiały i montaż przepadają bezpowrotnie. W części przypadków możliwe jest zalegalizowanie zabudowy poprzez procedurę legalizacyjną - wymaga ona jednak ekspertyzy technicznej, zgody wspólnoty i opłat, które mogą wynosić od kilku do nawet kilku tysięcy złotych. 

Bezpieczeństwo i prawo. Nie tylko wygląd się liczy

Poza kwestiami administracyjnymi, zabudowa balkonu niesie za sobą także poważne wyzwania techniczne i bezpieczeństwa. Balkon jako element wystający z elewacji jest narażony na silne podmuchy wiatru, a amatorskie konstrukcje mogą okazać się niewystarczająco trwałe. Gdy ciężka zabudowa nie jest właściwie zaprojektowana i zamocowana, istnieje ryzyko, że w czasie burzy czy silnych wiatrów elementy mogą odczepić się i spaść, stwarzając zagrożenie dla przechodniów. To z kolei może skutkować odpowiedzialnością cywilną i karną właściciela. 

Ponadto zabudowa bez uwzględnienia wymogów przeciwpożarowych może utrudniać akcję ratowniczą, np. podczas pożaru, gdy balkon pełni rolę potencjalnej drogi ucieczki. Straż pożarna wielokrotnie ostrzegała, że nielegalne zabudowy mogą blokować dostęp do ratunkowych drabin i sprzętu. Połączenie tych zagrożeń - prawnych i technicznych - sprawia, że mimo iż balkon jest częścią Twojego mieszkania, podejmując się jego zabudowy warto najpierw upewnić się, jakie formalności są wymagane, zanim pojawi się mandat czy nakaz rozbiórki.