14. emerytura przepadnie całkowicie. Emeryci muszą to wiedzieć

1 tydzień temu 22

Waloryzacja emerytur w 2026 r. ma wynieść ok. 5–6 proc. i wpłynie nie tylko na comiesięczne świadczenia, ale też na wysokość trzynastej i czternastej emerytury
Trzynasta emerytura będzie równa minimalnej emeryturze po waloryzacji i wyniesie ok. 1 970–1 980 zł brutto, czyli 1 790–1 810 zł netto
Czternasta emerytura w pełnej wysokości przysługuje tylko przy emeryturze do ok. 2 900 zł brutto; po przekroczeniu tego progu jest stopniowo pomniejszana
Waloryzacja może oznaczać niższą lub zerową czternastkę - przy emeryturach po podwyżce zbliżonych do 4 900–5 000 zł brutto prawo do niej wygasa całkowicie

Na czym polega waloryzacja emerytur?

Waloryzacja emerytur i rent odbywa się co roku w marcu i - przynajmniej w założeniu - ma chronić seniorów przed spadkiem realnej wartości świadczeń. Jej mechanizm jest zapisany w ustawie i opiera się na inflacji oraz części realnego wzrostu wynagrodzeń.

Według obecnych prognoz wskaźnik waloryzacji w 2026 r. może wynieść około 5-6 proc. Ostateczna wartość będzie znana dopiero w lutym, ale już dziś wiadomo, że marcowa podwyżka wpłynie nie tylko na wysokość comiesięcznych emerytur, lecz także na wszystkie świadczenia dodatkowe.

Od kwoty po waloryzacji zależy wysokość minimalnego świadczenia, a to z kolei wyznacza wartość trzynastej i czternastej emerytury. Jednocześnie waloryzacja może mieć efekt uboczny - część seniorów, mimo wzrostu podstawowego świadczenia, może stracić prawo do pełnej czternastki.

13. i 14. wypłata po waloryzacji 2026

W 2026 r. trzynasta emerytura ponownie będzie równa minimalnej emeryturze po waloryzacji. Według aktualnych szacunków jej wysokość wyniesie około 1 970-1 980 zł brutto. Na rękę seniorzy otrzymają przeciętnie około 1 790-1 810 zł, ponieważ od świadczenia potrącana jest wyłącznie składka zdrowotna, a zaliczka na podatek dochodowy nie obowiązuje.

Najważniejsze jest to, że trzynastka przysługuje wszystkim emerytom i rencistom - niezależnie od wysokości pobieranego świadczenia. Waloryzacja nie może nikogo pozbawić prawa do tej wypłaty ani jej ograniczyć.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku czternastej emerytury. Jej pełna kwota w 2026 r. będzie taka sama jak trzynastki, czyli również około 1 970-1 980 zł brutto, co daje blisko 1 800 zł netto. Nie wszyscy seniorzy dostaną ją jednak w całości.

Obowiązuje bowiem próg dochodowy wynoszący około 2 900 zł brutto miesięcznej emerytury (o ile rząd nie zmieni tego limitu w rozporządzeniu na 2026 r.). Osoby, które po marcowej waloryzacji zmieszczą się w tym limicie, otrzymają czternastkę w pełnej wysokości. Po jego przekroczeniu zaczyna działać zasada „złotówka za złotówkę”, czyli każde 1 zł emerytury ponad próg oznacza 1 zł mniej czternastej emerytury.

W praktyce oznacza to, że przy świadczeniu na poziomie około 4 900-5 000 zł brutto (w zależności od ostatecznej kwoty czternastki) prawo do dodatkowej wypłaty wygasa całkowicie.

To właśnie w tym miejscu waloryzacja może „zaszkodzić”. Senior, który w 2025 r. mieścił się w limicie i otrzymał pełną czternastkę, w 2026 r. - po marcowej podwyżce - może dostać ją w niższej kwocie albo nie dostać jej wcale. Limity dochodowe nie rosną bowiem automatycznie wraz z waloryzacją emerytur.