ZUS alarmuje. 4300 zł miesięcznie, a co roku chętnych ubywa

• Coraz mniej nauczycieli korzysta ze świadczeń kompensacyjnych – w październiku 2025 r. pobierało je 9,8 tys. osób, wobec 13,5 tys. cztery lata wcześniej
• Przeciętna wysokość świadczenia systematycznie rośnie i w październiku 2025 r. przekroczyła 4300 zł
• Świadczenia kompensacyjne są finansowane z budżetu państwa i mają charakter wygasający, w przeciwieństwie do emerytur pomostowych
• Od 2026 r. prawo do kompensówek obejmuje szerszą grupę nauczycieli, ale pobierający świadczenie nie mogą już pracować w szkołach ani przedszkolach

Coraz mniej nauczycieli na kompensówkach. Świadczenia rosną

Miesiąc wcześniej - we wrześniu 2025 r. - świadczenie pobierało również 9,8 tys. osób, ale jego przeciętna wysokość wyniosła 4319,00 zł.

Liczba nauczycieli pobierających to świadczenie w październiku 2025 r. była niższa niż rok, dwa i trzy lata wcześniej w tym samym okresie.

• W październiku 2025 r. pomostówki pobierało 39,2 tys. osób, a przeciętna ich wysokość wynosiła 5521,63 zł.
• W październiku 2024 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 11,5 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 4329,61 zł.
• W październiku 2023 r. dane te przedstawiały się odpowiednio: 12,5 tys. osób i 3917,60 zł.
• W październiku 2022 r. - 13,1 tys. osób i 3336,65 zł, a w październiku 2021 r. - 13,5 tys. osób i 2930,03 zł.

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne są odpowiednikiem emerytur pomostowych. W odróżnieniu od emerytur pomostowych kompensówki są świadczeniem wygasającym.

Zgodnie z obowiązującą od 2009 r. ustawą o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych może ono być przyznawane nauczycielom mającym 30 lat stażu pracy, w tym 20 lat pracy nauczycielskiej i pracującym na co najmniej jedną drugą etatu.

Wiek uprawniający do świadczenia ma wzrastać w latach 2014-2032, począwszy od 55. roku życia, aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. W latach 2025-2026 nauczyciel może je otrzymać, jeśli ukończy 56 lat (kobieta) i 61 lat (mężczyzna).

Świadczenia kompensacyjne przysługują nauczycielom pracującym w:

• szkołach,
• przedszkolach,
• placówkach kształcenia ustawicznego,
• młodzieżowych ośrodkach wychowawczych,
• w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii,
• w specjalnych ośrodkach wychowawczych
• oraz nauczycielom zatrudnionym w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych.

Od 1 stycznia 2026 r. grupa uprawnionych do kompensówek została rozszerzona o nauczycieli:

• publicznych i niepublicznych placówek oświatowo-wychowawczych,
• centrów kształcenia zawodowego i branżowych centrów umiejętności,
• placówek artystycznych,
• bibliotek pedagogicznych,
• placówek doskonalenia nauczycieli i kolegiów pracowników służb społecznych,
• a także nauczycieli zatrudnionych w okręgowych ośrodkach wychowawczych,
• zakładach poprawczych
• i schroniskach dla nieletnich.

Nauczyciele korzystający z kompensówek nie mogą dalej pracować w szkole, przedszkolu lub w ośrodku (np. w niepełnym wymiarze godzin), nawet jeśli zajmowane stanowisko nie ma nic wspólnego z pracą dydaktyczną, pod sankcją zawieszenia świadczenia. Jeśli zaś nauczyciel podejmie inną pracę niż w zawodzie, to będzie nadal mógł pobierać pieniądze z tytułu świadczenia. W 2022 r. w związku z pełnoskalową zbrojną agresją Rosji na Ukrainę i napływem uchodźców, w tym dzieci w wieku szkolnym, wprowadzono odstępstwa od tej zasady. Obowiązywały one do 31 sierpnia 2025 r.

Pieniądze na nauczycielskie świadczenia kompensacyjne nie pochodzą z odprowadzanych składek, ale z budżetu państwa.

ZUS na swojej stronie internetowej udostępnił specjalny kalkulator do wyliczenia wysokości tego świadczenia. Każdy nauczyciel może - wpisując swoje podstawowe dane - obliczyć prognozowaną dla siebie wysokość świadczenia.

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.