ZUS: 4526,16 zł i tylko 9,8 tys. osób skorzystało. Coraz mniej chętnych

Miesiąc wcześniej - we wrześniu 2025 r. - świadczenie pobierało również 9,8 tys. osób, ale jego przeciętna wysokość wyniosła 4319,00 zł.

Liczba nauczycieli pobierających to świadczenie w październiku 2025 r. była niższa niż rok, dwa i trzy lata wcześniej w tym samym okresie. W październiku 2024 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 11,5 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 4329,61 zł. W październiku 2023 r. dane te przedstawiały się odpowiednio: 12,5 tys. osób i 3917,60 zł, w październiku 2022 r. - 13,1 tys. osób i 3336,65 zł, a w październiku 2021 r. - 13,5 tys. osób i 2930,03 zł.

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne są odpowiednikiem emerytur pomostowych. W październiku 2025 r. pomostówki pobierało 39,2 tys. osób, a przeciętna ich wysokość wynosiła 5521,63 zł. W odróżnieniu od emerytur pomostowych kompensówki są świadczeniem wygasającym.

Zgodnie z obowiązującą od 2009 r. ustawą o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych może ono być przyznawane nauczycielom mającym 30 lat stażu pracy, w tym 20 lat pracy nauczycielskiej i pracującym na co najmniej jedną drugą etatu. Wiek uprawniający do świadczenia ma wzrastać w latach 2014-2032, począwszy od 55. roku życia, aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. W latach 2025-2026 nauczyciel może je otrzymać, jeśli ukończy 56 lat (kobieta) i 61 lat (mężczyzna).

Świadczenia kompensacyjne przysługują nauczycielom pracującym w szkołach, przedszkolach, placówkach kształcenia ustawicznego, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, w specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz nauczycielom zatrudnionym w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych.

Od 1 stycznia 2026 r. grupa uprawnionych do kompensówek została rozszerzona o nauczycieli i o nauczycieli publicznych i niepublicznych placówek oświatowo-wychowawczych, centrów kształcenia zawodowego i branżowych centrów umiejętności, placówek artystycznych, bibliotek pedagogicznych, placówek doskonalenia nauczycieli i kolegiów pracowników służb społecznych, a także nauczycieli zatrudnionych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.

Nauczyciele korzystający z kompensówek nie mogą dalej pracować w szkole, przedszkolu lub w ośrodku (np. w niepełnym wymiarze godzin), nawet jeśli zajmowane stanowisko nie ma nic wspólnego z pracą dydaktyczną, pod sankcją zawieszenia świadczenia. Jeśli zaś nauczyciel podejmie inną pracę niż w zawodzie, to będzie nadal mógł pobierać pieniądze z tytułu świadczenia. W 2022 r. w związku z pełnoskalową zbrojną agresją Rosji na Ukrainę i napływem uchodźców, w tym dzieci w wieku szkolnym, wprowadzono odstępstwa od tej zasady. Obowiązywały one do 31 sierpnia 2025 r.

Pieniądze na nauczycielskie świadczenia kompensacyjne nie pochodzą z odprowadzanych składek, ale z budżetu państwa.

ZUS na swojej stronie internetowej udostępnił specjalny kalkulator do wyliczenia wysokości tego świadczenia. Każdy nauczyciel może - wpisując swoje podstawowe dane - obliczyć prognozowaną dla siebie wysokość świadczenia.