Wyższa emerytura na wyciągnięcie dłoni. 2 dokumenty niezbędne

1 tydzień temu 18

Osoby z ustalonym prawem do emerytury mogą zgłosić wniosek o przeliczenie wysokości świadczenia
To możliwe, jeśli emeryt dostarczy do ZUS dokumenty potwierdzające staż pracy, których wcześniej nie posiadał
W takiej sytuacji emeryt może okazać dokumenty potwierdzające m.in. staż pracy, których wcześniej nie posiadał
Stare dokumenty, które mogą wpłynąć na wysokość wypłacanej emerytury, to te wyłącznie z lat pracy przed 1999 rokiem

Uzupełnienie dokumentacji kluczem do wyższej emerytury

Osoby, które pracowały przed 1999 rokiem powinny zadbać o pozyskanie pełnej dokumentacji zatrudnienia. Przeprowadzona we wspomnianym roku reforma emerytalna zmieniła sposób wyliczania świadczeń, a brak dokumentów może skutkować niższą emeryturą.

Dzięki uzupełnieniu brakującej dokumentacji, osoby, które przepracowały ponad 25 lat, mogą zwiększyć swoje świadczenia. ZUS podkreśla, że zlikwidowane/przekształcone zakłady pracy powinny posiadać następców, którzy przejęli archiwa. Natomiast w przypadku istniejących firm, można zwrócić się o wydanie kopii dokumentacji.

Warto pamiętać, że osoba posiadająca prawo do emerytury może zgłosić wniosek ERPO o przeliczenie wysokości świadczenia do ZUS i w takiej sytuacji świadczenie może wzrosnąć.

Emeryturę lub rentę można przeliczyć, jeśli:

przy składaniu wniosku o przyznanie świadczenia uprawniony nie dysponował wszystkimi dokumentami za okresy ubezpieczenia, które ZUS mógł uwzględnić przy obliczaniu świadczenia;
obecnie uprawniony może udokumentować zarobki za lata sprzed roku przejścia na emeryturę lub rentę, lub zarobki, jakie uzyskiwał po przyznaniu świadczenia;
po przyznaniu świadczenia emeryt/rencista pracował lub opłacał składki na ubezpieczenie społeczne.

Wniosek o ponowne przeliczenie emerytury może złożyć każdy emeryt, ale świadczenie zostanie przeliczone tylko wtedy, gdy taki wniosek jest podparty nowymi dokumentami dotyczącymi dodatkowego stażu pracy czy dodatkowych zarobków uzyskanych przed lub po przyznaniu emerytury.

Te dokumenty są potrzebne do przeliczenia

Dokumenty umożliwiające przeliczenie emerytury to np.:

świadectwa pracy,
zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu.

W przypadku braku tych dokumentów do ZUS-u można dostarczyć dowody szczątkowe, które zostaną przez Zakład przeanalizowane. Są nimi np.:

legitymacja ubezpieczeniowa z wpisami o zatrudnieniu i wynagrodzeniu,
umowy o pracę,
angaże,
listy płac uzyskane z archiwum lub jednostki, która przechowuje dokumentację zlikwidowanych zakładów pracy.

Pomocna też jest książeczka wojskowa albo zaświadczenie wojskowej komendy uzupełnień. Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych można udokumentować zaświadczeniem z urzędu pracy, a okres pobierania stałego zasiłku z opieki społecznej, od którego były opłacone składki na ubezpieczenia społeczne - zaświadczeniem z ośrodka pomocy społecznej.

Natomiast okres niewykonywania zatrudnienia z powodu opieki nad dzieckiem lub dziećmi można udowodnić na podstawie odpisu aktu urodzenia dziecka, lub odpisów aktów urodzenia dzieci.

Osoby, które studiowały przed 1999 rokiem i studia ukończyły, okres nauki mogą potwierdzić odpowiednim zaświadczeniem z uczelni (musi być w nim okres trwania i programowy wymiar studiów), dyplomem i indeksem, o ile jest w nim zawarty programowy wymiar studiów.

Osoby, które indywidualnie opłacały składkę na ubezpieczenie społeczne, jako prowadzący działalność gospodarczą albo współpracujący z taką osobą, w formularzu ZUS EKP podają:

okres, w którym prowadzili działalność lub współpracowali przy jej prowadzeniu,
adres miejsca, w którym była prowadzona działalność,
numer konta płatnika składek (NKP),
adres ZUS-u, do którego opłacane były z tego tytułu składki przed 1999 r.

Przeliczanie emerytury dzięki zeznaniom świadków

Jeżeli emeryt nie ma dokumentów, które potwierdzają okresy zatrudnienia, a zakład pracy został zlikwidowany i nie możemy znaleźć swoich akt osobowych, niektóre okresy zatrudnienia możesz udowodnić zeznaniami świadków. Najlepiej byłych współpracowników.

Zeznaniami świadków możesz udowodnić okresy zatrudnienia:

sprzed 15 listopada 1991 roku,
po 14 listopada 1991 roku, jeśli dokumenty zostały zniszczone wskutek powodzi w 1997 roku, 2010 roku lub 2024 roku,
jako pracownik młodociany przed 1 stycznia 1975 roku, gdy pracodawca nie ma dokumentacji z tego okresu i nie może potwierdzić, że zawierał umowy z pracownikami młodocianymi, albo gdy może potwierdzić zawieranie umów, ale nie może potwierdzić, że zatrudniał wnioskodawcę.

ZUS może potwierdzić te okresy do emerytury

ZUS może potwierdzić okresy ubezpieczenia przed 1999 roku, jeśli były opłacone składki na ubezpieczenie społeczne. Dotyczy to m.in.:

zatrudnionych w gospodarstwie domowym albo gospodarstwach domowych lub przy obsłudze prywatnego domu mieszkalnego albo prywatnych domów mieszkalnych od 1 lipca 1970 r.,
pracownika nieuspołecznionego zakładu pracy albo nieuspołecznionych zakładów pracy, a od 1 stycznia 1990 r. – pracownika zakładu pracy albo zakładów pracy, które zatrudniały do 20 pracowników,
osobę prowadzą działalność na własny rachunek lub byłeś osobą współpracującą,
rzemieślnika lub osobę, która z nim współpracowała – od 1 lipca 1965 r.,
taksówkarza – od 1 lipca 1969 r.,
osobę prowadzącą działalność handlowo-usługową – od 25 sierpnia 1973 r.,
twórcę i artystę – od 1 stycznia 1974 r.,
adwokata, który wykonywał zawód indywidualnie (poza zespołem adwokackim) – od stycznia 1983 r.,
duchownego – od 1 lipca 1989 r.

ZUS potwierdzi także okresy ubezpieczenia oraz podstawę wymiaru składek, jeśli w formularzu ZUS ERP-6 wnioskodawca poda:

okres pracy, nazwę zakładu pracy lub nazwisko pracodawcy i adres byłego miejsca pracy oraz numer konta płatnika (NKP) – jeśli był pracownikiem,
okres, w którym była prowadzona działalność, i adres miejsca, w którym była prowadzona, numer NKP, adres ZUS, do którego były opłacane składki – jeśli prowadził działalność, współpracował przy jej prowadzeniu lub wykonywał wolny zawód.

Uwaga - jeśli pracodawca zatrudniał do 20 pracowników, powinien potwierdzić okres, za które po 28 lutego 1995 r. wypłacał wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy oraz jego kwotę. ZUS nie mam tych informacji w aktach.

Pomocne udokumentowanie okresów nieskładkowych

Także niektóre okresy nieskładkowe (np. okresy pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego lub opiekuńczego, urlopu wychowawczego) potwierdza pracodawca w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu albo w świadectwie pracy.

W przypadku nauki w szkole wyższej okres ten można z kolei udowodnić na dwa sposoby:

zaświadczeniem z uczelni o ukończeniu studiów, okresie ich trwania i programowym wymiarze,
dyplomem, jeśli wynika z niego okres trwania studiów i ich programowy wymiar.

ZUS zaznacza, że jeśli uprawniony nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej, za to wychowywał dziecko w wieku do lat 4, wówczas do wniosku o kapitał początkowy należy dołączyć akt urodzenia dziecka oraz oświadczenie o sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem.

Okres opieki nad dzieckiem, który ZUS będzie mógł zaliczyć, może być dłuższy, jeśli wnioskodawca wychowywał dziecko, na które przysługiwał zasiłek pielęgnacyjny lub stan zdrowia dziecka wymagał osobistej opieki nad dzieckiem.

W takiej sytuacji należy dołączyć do dokumentów zaświadczenie, które potwierdza prawo do tego zasiłku lub dokumentację medyczną potwierdzającą stan zdrowia i potrzebę opieki nad dzieckiem.