To oni rządzili ekranami w PRL-u. "Żelazna dama" i "Bond z demoludów"

Nazywano ją "żelazną damą telewizji", przez 25 lat prowadziła "Tele-Echo" – pierwszy w Polsce talk-show. W rankingu 100 osobowości telewizyjnych XX w. tygodnika "Polityka" zajęła 15. pozycję. Jej życie prywatne budziło ogromne zainteresowanie, zwłaszcza że Irena Dziedzic dozowała informacje o sobie i rodzinie. W opublikowanej w 1992 r. książce "Teraz ja... 99 pytań do mistrzyni telewizyjnego wywiadu" wyznała: "Praca w telewizji sprawia, że człowiek staje się własnością publiczną".

"Starsi panowie, starsi panowie, starsi panowie dwaj, już szron na głowie, już nie to zdrowie, a w sercu ciągle maj" – śpiewali Jeremi Przybora i Jerzy Wasowski. To oni stworzyli "Kabaret Starszych Panów" – jeden z najpopularniejszych programów rozrywkowych w historii polskiej telewizji. "Był to istny fenomen kultury masowej naszych lat 60., elitarny, wysublimowany program, wymagający wyrobienia, operujący pastiszem stylów i gatunków, a docierający nie tylko do inteligencji, ale po prostu do wszystkich. Emisja Kabaretu w telewizji to było święto w polskich domach" – pisał Wojciech Młynarski.

Przez 24 lata udowadniał telewidzom, że majsterkowiczem może być każdy, wystarczy trochę cierpliwości. W pierwszym odcinku programu "Zrób to sam" Adam Słodowy pokazywał, jak wykonać karmnik dla ptaków. Po emisji do telewizji nadesłano aż 7,5 tys. listów. "Bywało, że zbudowałem przepiękną zabawkę, budowałem ją trzy dni, a pod koniec widziałem, że to jest nietelewizyjne, że jest zbyt szare, może za mało efektowne. I zaczynałem od nowa" – wspominał "polski MacGyver". Jeśli nie projektował (np. obrotowej sceny dla Teatru Telewizji), pisał scenariusze (np. kultowej dobranocki "Pomysłowy Dobromir", która została sprzedana do 19 telewizji na całym świecie).

"Była to jedna wielka partyzantka, a właściwie ruletka, w której w dodatku nie było wiadomo, czy numer wyszedł i ile wynosi wygrana. To ostatnie zresztą nie miało dla nas żadnego znaczenia. Chcieliśmy tylko w to grać i graliśmy. I nic już nie było w stanie nas od tego oderwać" – tak początki swojej pracy opisywał Jan Suzin, pierwszy prezenter Telewizji Polskiej "z konkursu". Swój ostatni dyżur odbył 26 listopada 1996 r. Dokładnie 41 lat od debiutu, który miał miejsce 26 listopada 1955 r. Na telewizyjnych korytarzach spotykał Edytę Wojtczak – najbardziej lubianą przez widzów prezenterkę. Podobno kiedy zobaczył ją ówczesny prezes TVP Włodzimierz Sokorski krzyknął: "Bierzmy to cudo na antenę!". Sama Wojtczak wspominała po latach: "Byłam skromną szarą myszką, a teraz mówiłam do milionów. Telewizja odmieniła moje życie".

Zanim trafiła do telewizji, była inspektorem w Dowództwie Wojsk Lotniczych (jak przyznała w wywiadzie: "liczyła karabiny przeciwlotnicze") oraz współpracowała z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej. W 1963 r. została prezenterką pogody. "Jestem z wykształcenia meteorologiem. Zawsze starałam się rzeczowo i przystępnie wytłumaczyć widzom zmiany zachodzące w przyrodzie. Bez zbędnego show" – mówiła Elżbieta Sommer, słynna "Chmurka".

"W »Stawce większej niż życie« wykreował postać na miarę »Bonda z demoludów«, dzięki czemu zdobył ogromną popularność w kraju i za granicą. Przez resztę kariery bezskutecznie próbował uwolnić się od Klossa. Na zawsze pozostał twarzą J-23: nieustraszonego Polaka, a zarazem radzieckiego superszpiega w hitlerowskiej Abwehrze" – tak Stanisława Mikulskiego opisała Agnieszka Niemojewska na łamach "Rzeczpospolitej". Sam aktor wspominał: "Mniej więcej od trzeciego odcinka pierwszej serii teatralnej »Stawki« stałem się telewizyjną gwiazdą na miarę tamtych czasów. To też było nieoczekiwane przez twórców Teatru Sensacji – scenarzystów, reżysera. Tytuł widowiska sugerował najpierw sensacyjną treść. A tu na pierwszy plan wybiła się moja postać".

7/12

Leśnik, zoolog, kapitan jachtowy, dziennikarz, autor książek o tematyce żeglarskiej, popularyzator przyrody, gospodarz programu "Zwierzyniec". Dzięki talentowi gawędziarskiemu i niezrównanej swadzie, z jaką dzielił się swoją wielką wiedzą o zwierzętach, Michał Sumiński w poniedziałkowe popołudnia gromadził przed telewizorami rzesze wiernych widzów. "Zwierzyniec" zdobył taką popularność, że gdy gospodarz programu został przyłapany na przekroczeniu prędkości, usłyszał od milicjanta: "Panie Sumiński, niech pan na siebie uważa, bo gdyby panu coś się stało, to moja córka zapłakałaby się na śmierć".

8/12

Przez lata Hanna i Antoni Gucwińscy opowiadali widzom Telewizji Polskiej o sekretach świata zwierząt. W wywiadzie dla "Gazety Wrocławskiej" wspominali kulisy programu "Z kamerą wśród zwierząt". Pani Hanna zdradziła: "Przy dzikich zwierzętach najlepiej być samemu. A tymczasem do nakręcenia takiego programu potrzebna była ekipa: kamerzysta, oświetleniowiec, dźwiękowiec. Zwierzęta się bały, musiały się oswoić z obcymi ludźmi. Musieliśmy zmienić sposób myślenia, jaki panował w TV. To kamera musiała się dostosowywać do zwierzęcia, a nie na odwrót. Kamera miała filmować to, co się dzieje. Być, towarzyszyć. Bez nadmiernej ingerencji". Pan Antoni dodał: "A żeby było łatwiej, żeby jak najwięcej pokazać naturalnych zachowań zwierząt, niejednokrotnie sam chwytałem za kamerę i filmowałem zwierzęta, bo mnie znały. Zależało nam, żeby pokazywać świat zwierząt takim, jaki jest".

Był ulubieńcem telewidzów. Małych i dużych. Dzieci kochały go, bo prowadził programy "Pora na Telesfora" i "Piątek z Pankracym". Starsi widzieli w nim Władysława Lubicza z serialu "Klan". Swoją popularność Zygmunt Kęstowicz wykorzystywał do pomagania. Aktywnie działał w Towarzystwie Przyjaciół Dzieci, założył też fundusz Dać Szansę, który "powstał na rzecz dzieci niepełnosprawnych, słabo rozwiniętych, potrzebujących większej troski i opieki".

"Mam świadomość, że nie kręciliśmy oscarowych cudów. To był prosty, komercyjny serialik telewizyjny, nic nadzwyczajnego, ale jeśli i dziś budzi on sympatię, to prawdopodobnie dlatego, że to był film, w którym mamy swoisty zapis obyczajów i portret czasów PRL" – mówił Bronisław Cieślak o serialu "07 zgłoś się". Grany przez niego porucznik Borewicz okrzyknięty został "polskim Bondem". Aktor bardzo nie lubił porównań do brytyjskiego agenta. "Jak słyszę, że jestem jak polski James Bond, to mnie szlag trafia. Musielibyśmy być w serialu »07 zgłoś się« kompletnymi kretynami, żeby chcieć się z nim ścigać! Na jubileuszu telewizji prowadzący zaprosił mnie na scenę jako polskiego Jamesa Bonda. Wziąłem wtedy mikrofon i powiedziałem: »Jaki kraj, taki Bond«" – wspominał.

Entuzjasta i sceptyk, czyli Andrzej Kurek i Zdzisław Kamiński, przez 12 lat byli gospodarzami programu "Sonda", który w szczytowym okresie miał sześć mln widzów, co stanowiło około 30 proc. widowni. Wykonywali w studiu proste, ale efektowne eksperymenty, demonstrowali specjalistyczne urządzenia, pokazywali interesujące materiały wideo, dostarczone za darmo przez ambasady, filmoteki czy przedstawicielstwa handlowe. Jeden z zaangażowaniem opowiadał np. o kosmosie, rozwoju technologii, przyszłości komputerów, nowoczesnej medycynie, drugi podawał w wątpliwość to, co przedstawiał jego adwersarz. Obaj zginęli w wypadku samochodowym, gdy jechali do Raciborza do firmy RAFAKO, aby przygotować kolejny program.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. W serwisie Plejada.pl każdego dnia piszemy o najważniejszych wydarzeniach show-biznesowych. Bądź na bieżąco i obserwuj Plejadę w Wiadomościach Google. Odwiedź nas także na Facebooku , Instagramie, YouTubie i TikToku.

Chcesz podzielić się ciekawym newsem lub zaproponować temat? Skontaktuj się z nami, pisząc maila na adres: plejada@redakcjaonet.pl