Te problemy zdrowotne w Polsce rosną lawinowo. Co trzeci z nas wstydzi się o tym mówić

• Więcej informacji znajdziesz na stronie głównej Onetu 
• Dużo czytania, a mało czasu? Sprawdź skrót artykułu

SPIS TREŚCI

1. Jelita — więcej niż tylko trawienie
2. Polacy a wiedza o jelitach
3. Jelita a zdrowie psychiczne
4. Jak rozpoznać problemy z jelitami?
5. FAQ: jelita i problemy zdrowotne

Jelita — więcej niż tylko trawienie

Według Billy'ego Brysona, autora książki "Ciało. Instrukcja dla użytkownika", jelito grube to miejsce, w którym procesy przebiegają powoli, a flora bakteryjna pełni kluczową funkcję. Jednak raport "Stan jelit Polaków" przygotowany przez Genactiv wskazuje, że jelita to nie tylko narząd trawienny. W ich wnętrzu znajduje się aż 80 proc. komórek odpornościowych, a mikrobiota jelitowa działa jak niewidzialna armia, chroniąca organizm. Co więcej, jelita mają własny układ nerwowy, złożony z około 100 milionów neuronów, co podkreśla ich znaczenie w funkcjonowaniu całego ciała.

Choroby układu trawiennego to piąta najczęstsza przyczyna hospitalizacji w Polsce, co dodatkowo uwypukla wagę dbania o zdrowie jelit. Jednocześnie, jak wynika z raportu, niemal połowa Polaków regularnie sięga po żywność ultraprzetworzoną, która negatywnie wpływa na mikrobiotę.

Polacy a wiedza o jelitach

Choć 85 proc. badanych deklaruje świadomość szkodliwego wpływu czynników takich jak stres, ciężkostrawna dieta czy przetworzona żywność, to aż połowa z nich przyznaje, że przynajmniej raz w tygodniu spożywa produkty ultraprzetworzone. Ewa Stachowska, biolożka i dietetyczka kliniczna, podkreśla, że wzrost udziału takich produktów w diecie zwiększa ryzyko przedwczesnej śmiertelności. Magdalena Czerska, specjalistka ds. jelit, zauważa, że tego typu żywność działa na mózg podobnie jak substancje psychoaktywne, pobudzając układ dopaminowy odpowiedzialny za uzależnienia.

• Zobacz: Dieta lekkostrawna

Jelita a zdrowie psychiczne

Coraz więcej badań wskazuje na związek między mikrobiotą jelitową a zdrowiem psychicznym. Mikroorganizmy zamieszkujące jelita mogą wpływać na ryzyko depresji, choroby Alzheimera czy lęków. Negatywnie na mikrobiotę oddziałują także brak snu i aktywności fizycznej, co prowadzi do problemów trawiennych, takich jak wzdęcia czy bóle brzucha. Jak wynika z raportu, co dziesiąty Polak zmaga się z przewlekłą chorobą jelit, a co trzeci traktuje te tematy jako wstydliwe.

Psycholog Magdalena Szymczak-Kępka zauważa, że choroby takie jak IBS (zespół jelita drażliwego) czy SIBO (zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego) są często bagatelizowane. Pacjenci słyszą krzywdzące komentarze, co prowadzi do ignorowania objawów i pogarszania stanu zdrowia.

• Tylko teraz! Darmowy pakiet wiedzy i najświeższych informacji dla medyków MedonetPRO + Onet Premium. Medyku, zarejestruj się bezpłatnie na MedonetPRO i uzyskaj 3-miesięczny dostęp do Onet Premium za darmo. Liczba ofert ograniczona. Wiedza, praktyka i najświeższe informacje w pigułce.

Jak rozpoznać problemy z jelitami?

Gastroenterolog Anna Tutowska zwraca uwagę na objawy wymagające pilnej konsultacji lekarskiej, takie jak utrata masy ciała, krew w stolcu czy nocne dolegliwości. Zespół jelita drażliwego znacząco obniża jakość życia, a nowe symptomy mogą być pomijane. Dolegliwości takie jak wzdęcia, biegunki czy zaparcia dotykają częściej kobiet, co może wynikać z wpływu hormonów, takich jak estrogen i progesteron, na motorykę jelit oraz percepcję bólu.

Ewa Stachowska wyjaśnia, że kobiety z IBS mogą częściej zmagać się z migrenami czy przewlekłym zmęczeniem, co sugeruje nadwrażliwość układu nerwowego. Dodatkowo oś jelitowo-mózgowa u kobiet reaguje silniej na stres, co tłumaczy większą częstotliwość występowania objawów w sytuacjach napięcia emocjonalnego.

• Sprawdź: Mówi się, że to diagnoza-wytrych. "Rozpoznanie z braku lepszego wyjaśnienia"

FAQ: jelita i problemy zdrowotne

Dlaczego jelita nazywa się "drugim mózgiem"?

W jelitach znajduje się ok. 90 proc. serotoniny oraz ok. 80 proc. komórek odpornościowych, mają też własny układ nerwowy z ok. 100 mln neuronów, co wpływa na nastrój, odporność i ogólne funkcjonowanie organizmu.

Jak styl życia Polaków szkodzi jelitom?

Mimo świadomości szkodliwości stresu, ciężkostrawnej i przetworzonej diety, połowa badanych sięga po żywność ultraprzetworzoną co najmniej raz w tygodniu, co zaburza mikrobiotę i zwiększa ryzyko przedwczesnej śmierci.

Jakie problemy zdrowotne mogą wynikać z zaburzeń mikrobioty jelitowej?

Zaburzenia flory jelitowej wiąże się m.in. z depresją, lękami, przewlekłym zmęczeniem, chorobami jelit (np. IBS, SIBO), wzdęciami, bólami brzucha, biegunkami i zaparciami.

Jakie objawy ze strony jelit wymagają pilnej konsultacji lekarskiej?

Gastroenterolog wskazuje w szczególności: niezamierzoną utratę masy ciała, krew w stolcu oraz nocne dolegliwości ze strony układu pokarmowego.