"Tato, chcę wrócić do domu". Rozpaczliwa wiadomość z rosyjskiej armii

• Co najmniej 17 obywateli Republiki Południowej Afryki zostało zwabionych do Rosji pod pretekstem szkolenia ochroniarskiego, a następnie włączonych do rosyjskich sił zbrojnych i wysłanych na wojnę w Ukrainie.
• Rodziny rekrutów pokazują zdjęcia z okolic linii frontu; mężczyźni mówią o braku jedzenia i wody, ciężkiej pracy przy okopach oraz strachu o życie.
• Prezydent RPA Cyril Ramaphosa zapewnia, że sprawa ma "najwyższy priorytet", a rozmowy w sprawie uwolnienia mężczyzn prowadzone są głównie z władzami Rosji.
• Reuters informuje, że podobne przypadki dotyczą także Kenii i Botswany; ponad 1400 obywateli z 34 krajów afrykańskich walczyło po stronie Rosji.

Co najmniej 17 obywateli Republiki Południowej Afryki miało zostać zwerbowanych do rosyjskiej armii pod pretekstem odbycia kursu ochroniarskiego, a następnie włączonych do rosyjskich sił zbrojnych i wysłanych do Donbasu.

Jednym z nich jest 20-letni syn Dubandleli, ojca trójki dzieci z Durbanu na wschodnim wybrzeżu RPA. Mężczyzna opowiada Reutersowi, że w lipcu był "niezmiernie dumny", gdy jego syn zgłosił się na elitarne szkolenie na ochroniarza VIP-ów w Rosji. Dziś jest w rozpaczy.

Jego syn padł ofiarą oszustwa i razem z innymi południowoafrykańskimi mężczyznami został wysłany na Ukrainę. W swoim telefonie ma zdjęcia, które - jak mówi - syn przesłał mu na początku grudnia z okolic linii frontu w Donbasie.

Na jednym z nich młody mężczyzna stoi w mundurze bojowym i trzyma karabin szturmowy AK-47. Na innym próbuje spać w samej bieliźnie na betonowej podłodze małej piwnicy, gdzie schronił się przed ukraińskimi dronami. Ojciec mówi, że syn wygląda na skrajnie wychudzonego.

56-letni Dubandlela nie zgodził się na ujawnienie pełnych danych osobowych - ani swoich, ani syna - ze względu na obawy o jego bezpieczeństwo. Relacjonuje, że jego syn i inni rekruci spędzali całe dnie na kopaniu okopów w mrozie.

"Czasami nie ma jedzenia, nawet przez tydzień; czasami nie ma też wody" - usłyszał od syna przez telefon. "Chcę wrócić do domu... Proszę, tato, porozmawiaj z kimś" - cytuje słowa syna, dodając, że młody mężczyzna często płakał przez telefon.

Agencja Reuters zaznacza, że nie była w stanie niezależnie potwierdzić wszystkich elementów relacji Dubandleli oraz dwóch innych południowoafrykańskich rekrutów, z którymi rozmawiała telefonicznie w Donbasie. Większość regionu jest obecnie kontrolowana przez siły rosyjskie, a od lutego 2022 roku trwają tam intensywne walki.

Sprawa wyszła na jaw 6 listopada, gdy władze RPA poinformowały o telefonach z prośbą o pomoc od 17 mężczyzn w wieku od 20 do 39 lat, którzy twierdzili, że zostali uwięzieni w Donbasie.

Rzecznik prezydenta RPA Cyrila Ramaphosy, Vincent Magwenya, powiedział, że "proces uwolnienia młodych mężczyzn pozostaje bardzo delikatny, gdyż są oni narażeni na utratę życia".

Prowadzimy rozmowy w tej sprawie z władzami zarówno w Rosji, jak i na Ukrainie, aby dowiedzieć się, jak możemy ich uwolnić - powiedział agencji Reuters.

Rosyjskie MSZ nie odpowiedziało na pisemne pytania Reutersa dotyczące rzekomego oszustwa ani losu 17 obywateli RPA.

Śledztwo w sprawie domniemanego oszustwa prowadzi elitarna jednostka południowoafrykańskiej policji "Hawks". Dotyczy ono m.in. możliwego udziału w procederze córki byłego prezydenta RPA Jacoba Zumy - Duduzile Zumy-Sambudli. Choć kobieta zaprzeczyła, jakoby wiedziała o oszustwie, była obecna na spotkaniu, na którym młodzi obywatele RPA podpisywali umowy dotyczące kursu ochroniarskiego.

Dwóch rekrutów przekazało Reutersowi, że kilka dni po przybyciu do Rosji, 11 lipca, w Rostowie nad Donem przedstawiono im kontrakty w języku rosyjskim i nakazano je podpisać. Zuma-Sambudla, obecna na spotkaniu, przekonywała ich, że są to umowy dotyczące szkolenia ochroniarskiego.

Kiedy dowiedzieliśmy się, że jedziemy na wojnę, byliśmy w szoku - powiedział jeden z nich agencji Reuters.

Zuma w korespondencji na WhatsApp zapewniała młodych rekrutów, że będą "tylko patrolować teren". Gdy jeden z nich napisał: "Zabierają nam rzeczy, karty bankomatowe i telefony", usłyszał: "wszystko w porządku, nie ma stresu".

Ich wyżywienie ograniczało się wyłącznie do chleba i ryb z puszki.

Jak podaje Reuters, podobne przypadki dotyczą także innych krajów Afryki. Kenia poinformowała 12 listopada, że ponad 200 jej obywateli walczyło po stronie Rosji na Ukrainie, a agencje rekrutacyjne wciąż próbują pozyskiwać kolejnych chętnych. 

Władze Botswany przekazały, że dwóch mężczyzn zostało oszukanych i wciągniętych w wojnę, oferując im pracę.

Szef ukraińskiej dyplomacji poinformował w zeszłym miesiącu, że ponad 1400 obywateli z 34 państw afrykańskich walczyło u boku sił rosyjskich. Rosja nie podaje szczegółowych danych na temat cudzoziemców walczących w jej armii i nie odpowiada na pytania Reutersa w tej sprawie.

Agencja opisuje także los 22-letniego Kenijczyka Davida Kuloby. Jego matka przekazała agencji kopię kontraktu w języku rosyjskim, w którym mężczyzna zobowiązywał się "dobrowolnie wstąpić do wojska", "dochować wierności przysiędze wojskowej" i "odważnie i umiejętnie bronić Federacji Rosyjskiej". 

30 września kobieta otrzymała na WhatsAppie informację głosową od towarzysza jej syna: David zginął w eksplozji na linii frontu.