Rekordowa popularność darmowych szczepień wśród seniorów. Lekarka: pacjent po szczepieniu nie cierpi

• W listopadzie 2025 r. liczba zaszczepionych wzrosła do ponad 22 tys., co świadczy o rosnącej świadomości społecznej na temat profilaktyki
• Schemat szczepienia obejmuje dwie dawki podawane w odstępie 2-6 miesięcy, a szczepienie jest możliwe po ustąpieniu objawów aktywnej infekcji
• Półpasiec, wywoływany przez wirus varicella-zoster, może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak neuralgia popółpaścowa i półpasiec oczny
• Badania sugerują, że szczepionka może obniżać ryzyko demencji, co podkreśla jej dodatkowe korzyści zdrowotne
• Napisz do mnie, jeśli chcesz podzielić się spostrzeżeniami: karolina.branska@medonet.pl
• Więcej aktualnych wiadomości znajdziesz na stronie głównej Onetu
• Dużo czytania, a mało czasu? Sprawdź skrót artykułu

SPIS TREŚCI

1. Szczepionki przeciw półpaścowi schodzą jak świeże bułeczki. Te grupy pacjentów mają je za darmo
2. Jest też druga strona medalu? Oto najnowsze doniesienia naukowe

Szczepionki przeciw półpaścowi schodzą jak świeże bułeczki. Te grupy pacjentów mają je za darmo

Od 1 kwietnia 2025 r. w Polsce zmieniły się zasady refundacji szczepionki przeciw półpaścowi. Preparat Shingrix jest teraz dostępny znacznie taniej dla osób z grup ryzyka.

• Dorośli po 18. roku życia, u których istnieje zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania, mogą kupić szczepionkę z 50 proc. refundacją.
• Z kolei osoby w wieku 65 lat i starsze z tej samej grupy ryzyka otrzymują ją za darmo, w ramach 100 proc. refundacji.

— Szczepionka przeciw półpaścowi stosowana jest jako profilaktyka półpaśca oraz neuralgii półpaścowej, czyli napadowego bólu o charakterze pieczenia, palenia, rwania, który pojawia się nagle na obszarze unerwionym przez dany nerw, np. na czole, twarzy, małżowiny usznej, międzyżebrzy, uda, pleców. Wskazanie do profilaktyki dotyczy osób od 50. roku życia i osobom w wieku 18 lat i powyżej, gdy istnieje zwiększone ryzyko zachorowania na półpasiec — przypomina w rozmowie z Medonetem Anna Osowska, specjalista chorób wewnętrznych, endokrynolog.

I dodaje, że lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wypisuje receptę na szczepionkę, po zrealizowaniu recepty pacjent niezwłocznie wraca do przychodni, by przyjąć szczepionkę.

Polecamy też: Seniorzy nie zapłacą za ważne szczepienie. NFZ ujawnia szczegóły nowego programu.

Seniorzy chętnie korzystają z przysługujących im praw pacjenta, co doskonale widać na poniższej grafice. W raporcie o chorobach zakaźnych Centrum e-Zdrowia można znaleźć dane dotyczące nie tylko zachorowań, ale też szczepień i poniżej zobaczysz, jak wielu pacjentów z poszczególnych grup wiekowych przyjmuje szczepienia przeciw półpaścowi. Jest to porównanie rok do roku (po lewej stronie liczby z 2024 r., zaś po prawej z br.).

Do grupy zwiększonego ryzyka zaliczono osoby z konkretnymi schorzeniami. Są to:

• Choroby przewlekłe: cukrzyca, przewlekłe choroby płuc, przewlekłe choroby serca, przewlekła niewydolność nerek;
• Zaburzenia odporności: immunosupresja polekowa, stan po przeszczepie narządu, wrodzone lub nabyte niedobory odporności, zakażenie HIV;
• Choroby nowotworowe: białaczka, chłoniak Hodgkina, szpiczak mnogi, nowotwory uogólnione;
• Choroby autoimmunizacyjne: łuszczyca i łuszczycowe zapalenie stawów, nieswoiste zapalenia jelit, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, toczeń układowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.

To może cię zainteresować: Chorzy na cukrzycę nie zawsze są otyli. Ekspertka punktuje mity na temat choroby.

— Schemat szczepienia: dawka początkowa i druga dawka po 2-6 miesiącach. Gdy aktualnie ktoś choruje na pólpasiec, to szczepić można się dopiero miesiąc od wyschnięcia pęcherzyków, a w przypadku półpaśca ocznego 12 miesięcy od ustąpienia objawów — przypomina nasza rozmówczyni.

Osobom z wyżej wymienionych grup szczególnie zaleca się szczepienie, bo znacząco zmniejsza ono ryzyko zachorowania oraz ciężkich powikłań, takich jak neuralgia popółpaścowa, czyli długotrwały, często bardzo silny ból po przebyciu infekcji. Przypomnijmy, że półpasiec to choroba, która pojawia się wtedy, gdy "uśpiony" w organizmie po ospie wietrznej wirus ponownie się aktywuje. Objawia się przede wszystkim bolesną, jednostronną wysypką, zwykle wzdłuż nerwów międzyżebrowych.

Więcej o objawach półpaśca przeczytasz w tym artykule — kliknij.

Świadomość społeczna jest coraz większa, co doskonale widać na poniższej grafice. Spójrzmy chociażby na porównanie rok do roku. W listopadzie 2025 r. zaszczepiło się ponad 22 tys. pacjentów, z kolei w analogicznym okresie rok wcześniej było tych pacjentów 1619.

Statystyki napawają optymizmem, ponieważ świadczą o wysokiej świadomości społeczeństwa. — Półpasiec jest choroba wywołana przez wirus varicella-zoster, który po przechorowaniu ospy wietrznej pozostaje w zwojach nerwowych i uaktywnia się, gdy spada nasza odporność. Na ciele pojawiają się pęcherzyku ułożone wzdłuż przebiegu obszarów unerwionych przez dany nerw— stąd nazwa— pólpasiec. Bardzo niebezpieczny jest półpasiec oczny, gdyż może dojść do zapalenia spojówek, rogówki i siatkówki — tłumaczy Medonetowi Anna Osowska.

— Zakaźność występuje do czasu przyschnięcia pęcherzyków, do 14 dni od ich pojawienia się. Warto zakrywać zajęte pęcherzykami obszary, zmniejsza ryzyko zakażenia innych osób. Zakażamy osoby, które nie przechorowały ospy wietrznej, po kontakcie z osobą z półpaścem mogą na nią zachorować. Przebieg ospy wietrznej u dorosłych jest cięższy niż u dzieci. Podkreślam: na półpasiec zachorować może osoba, która przebyła ospę wietrzną — dodaje.

Jest też druga strona medalu? Oto najnowsze doniesienia naukowe

Amerykańscy naukowcy poinformowali na łamach "Nature" o wynikach swoich analiz, z których wynika, że szczepionka przeciw półpaścowi może obniżać ryzyko rozwoju demencji — szczególnie u kobiet.

Zespół ze Stanford University, wykorzystując dane z Walii obejmujące ponad 280 tys. osób w podeszłym wieku, ustalił, że podanie tego preparatu wiązało się z 20 proc. spadkiem ryzyka demencji w okresie siedmiu lat. Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj: Zaskakujący związek między demencją a półpaścem. Naukowcy wzięli pod lupę szczepionki.

— Trudno mi odnieść się do tych wyników. Seniorzy dotknięci neuralgią półpaścową, których leczę, bardzo cierpią. Myślę, że z trudem odpowiadaliby na pytania ujęte chociażby w teście Mini-Mental State Examination czy innych testach diagnozujących otępienie. Ból towarzyszący neuralgii półpaścowej uniemożliwia skupienie, odbiera radość, uniemożliwia samodzielną egzystencję. Szczepionka zapobiega nawrotom półpaśca, więc pacjent, który przyjął szczepionkę nie cierpi, toteż bez problemu wykona test zegara czy każdy inny. Być może o to chodziło badaczom — komentuje doktor Anna Osowska.

Przeczytaj również inny komentarz ekspercki na ten temat: Szczepienia mogą chronić przed alzheimerem? Liczby mówią same za siebie.