Reforma medycyny pracy niesie pewne ryzyko. Czy powstaną "orzeczeniomaty"?

1 dzień temu 7

Projekt reformy medycyny pracy zakłada szeroką cyfryzację dokumentacji, w tym wprowadzenie elektronicznych orzeczeń lekarskich dostępnych przez IKP
Kierunek zmian, zwłaszcza wzmocnienie profilaktyki, został oceniony pozytywnie
Zastrzeżenia budzi propozycja rozszerzenia treści orzeczeń o zalecenia dla pracodawców
Organizacje pracodawców wskazują na brak spójnych rozwiązań technicznych, w szczególności w zakresie powiązania e-skierowań z e-orzeczeniami

Cyfryzacja w medycynie pracy

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego przepisy dotyczące badań lekarskich pracowników oraz orzeczeń wydawanych do celów Kodeksu pracy zakłada daleko idącą cyfryzację dokumentacji medycyny pracy.

Najważniejszą z proponowanych zmian jest wprowadzenie elektronicznej formy orzeczeń lekarskich, które mają być zapisywane w Systemie Informacji Medycznej i udostępniane pracownikom za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta. Jednocześnie projekt pozostawia możliwość wystawiania dokumentów papierowych, jeśli brakuje dostępu do systemów teleinformatycznych.

Jak wskazano w ocenie skutków regulacji, projekt wpisuje się w realizację Krajowego Planu Odbudowy i ma służyć usprawnieniu obiegu dokumentów, zwiększeniu dostępności danych medycznych oraz lepszemu wykorzystaniu badań profilaktycznych do działań prozdrowotnych.

Przepisy wymagają doprecyzowania

Choć środowisko pozytywnie ocenia kierunek zmian, w tym przede wszystkim wzmocnienie roli profilaktyki i przeciwdziałanie wydawaniu orzeczeń bez fizycznego badania pacjentów, pojawiły się też liczne uwagi.

Część z nich dotyczyła propozycji rozszerzenia treści orzeczeń o zalecenia dla pracodawcy, takie jak zapewnienie okularów korekcyjnych czy dostosowanie stanowiska pracy.

W ocenie niektórych organizacji takie zapisy mogą wykraczać poza podstawową funkcję orzeczenia, które powinno jednoznacznie rozstrzygać o zdolności do pracy.

Zwracano również uwagę, że kwestie profilaktyczne i organizacyjne powinny być przekazywane w odrębnej formie, aby nie prowadzić do niejasności interpretacyjnych i sporów po stronie pracodawców.

W kolejnych pismach skierowanych do resortu w ramach konsultacji powraca problem nieprecyzyjnych przepisów. Potrzebę jednoznacznego zapisania obowiązku osobistego, bezpośredniego badania pracownika przez lekarza wskazał m.in. konsultant krajowy w dziedzinie medycyny pracy.

Z kolei wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, m.in. z Gdańska, wskazywały na konieczność doprecyzowania przepisów w taki sposób, aby cyfryzacja nie prowadziła do obniżenia standardów badań.

W stanowiskach zwracano uwagę na ryzyko „orzeczeniomatów” na wzór „receptomatów” oraz postulowano jasne rozgraniczenie czynności, które mogą być wspierane narzędziami teleinformatycznymi, od tych, które bezwzględnie wymagają kontaktu lekarza z pacjentem.

Zbyt szybkie tempo zmian

Sporo krytycznych uwag dotyczyło rozwiązań technicznych oraz harmonogramu wdrażania reformy. Pracodawcy Medycyny Prywatnej wprost ocenili, że proponowany termin wejścia w życie rozporządzenia jest nierealny. Jak podkreślili w swoim stanowisku:

- (…) propozycja, aby rozporządzenie weszło w życie po upływie 14 dnia od dnia ogłoszenia, jest zbyt krótkim okresem do wprowadzenia wskazanych zmian, nawet w podmiotach o zaawansowanym poziomie dotyczącym dokumentacji elektronicznej – zapis jest nierealny do wykonania.

Podobne obawy zgłaszali Pracodawcy RP oraz Pracodawcy dla Zdrowia, wskazując m.in. na:

brak spójnych rozwiązań dotyczących powiązania e-skierowań z e-orzeczeniami,
niejasne zasady dostępu pracodawców do dokumentów elektronicznych,
ryzyko chaosu organizacyjnego w okresie przejściowym.

Zwracano też uwagę, że elektronizacja tylko części dokumentacji, bez jednoczesnego dostosowania systemów po stronie pracodawców i jednostek medycyny pracy, może utrudnić, a nie usprawnić procesy kadrowe i orzecznicze.

Zgłoszone w konsultacjach stanowiska pokazują, że choć cele reformy medycyny pracy są w dużej mierze akceptowane, to sposób ich realizacji – zwłaszcza w warstwie technicznej i czasowej – wymaga istotnych korekt, aby nowe przepisy były możliwe do wdrożenia w praktyce i nie obniżyły jakości opieki nad pracownikami.