Przełomowe odkrycie. To tu są najstarsze skremowane szczątki

Najstarszy rytuał spopielenia

Odkrycie dokonane u podnóża góry Mount Hora w północnym Malawi okazało się jednym z najważniejszych znalezisk archeologicznych ostatnich lat. Międzynarodowy zespół badaczy – kierowany przez dr Jessicę Cerezo‑Román z University of Oklahoma, przy współudziale dr Jessiki Thompson z Yale University oraz dr Ebeth Sawchuk z Cleveland Museum of Natural History – natrafił tam na około 9,500‑letni stos kremacyjny zawierający szczątki dorosłej kobiety. To najstarsza znana kremacja osoby dorosłej na świecie i zarazem najwcześniejszy potwierdzony przypadek celowego spopielenia w Afryce.

Znalezisko obejmuje 170 fragmentów kości, ułożonych w dwóch skupiskach, otoczonych warstwami popiołu i węgla drzewnego. Analiza wykazała ślady oddzielania stawów i usuwania tkanek miękkich – jednak badacze podkreślają, że nie ma żadnych oznak przemocy. Ich zdaniem to element złożonego rytuału pogrzebowego, w którym część kości mogła zostać zabrana jako symboliczne pamiątki, podobnie jak współcześnie przechowuje się pukle włosów czy prochy bliskich.

Schronisko skalne, w którym znaleziono stos, pełniło funkcję naturalnego monumentu używanego przez tysiące lat. Oprócz kompletnych pochówków odkryto tam również niewielkie zestawy kości różnych osób, co wzmacnia hipotezę o celowym przenoszeniu fragmentów szczątków. W samym stosie natrafiono także na odłupki i grociki krzemienne, prawdopodobnie włączone do ceremonii lub używane podczas przygotowania ciała.

Sam stos miał rozmiar mniej więcej materaca z łóżka małżeńskiego, co wskazuje na wysoki poziom organizacji, wiedzy i umiejętności technicznych wśród ówczesnych społeczności łowiecko‑zbierackich. Co więcej, nad miejscem kremacji później rozpalono kolejny ogień – być może w geście pamięci.

Odkrycie to przesuwa granice naszej wiedzy o duchowości i strukturach społecznych prehistorycznych mieszkańców Afryki. Jak podkreśla prof. Joel Irish z Liverpool John Moores University, świadczy ono o zaawansowanych wierzeniach i złożonych relacjach społecznych znacznie wcześniejszych, niż dotąd zakładano.