Pozostałości pestycydów w żywności. W tych produktach jest ich najwięcej

• Co roku sanepid sprawdza pozostałości pestycydów w kilku tysiącach próbek reprezentujących kilkadziesiąt asortymentów produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego
• W ostatnim czasie opublikowano szczegółowy raport dotyczący pozostałości pestycydów w żywności dostępnej na polskim rynku w 2023 roku
• Najczęściej wykrywanymi w 2023 roku pestycydami były fungicydy
• Największą liczbę pozostałości pestycydów wykazano w m.in. cytrynach, rukoli, winogronach

Pestycydy w żywności. Ważny raport dostępny

NCEZ przypomniał, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 396/2005 nałożono na państwa członkowskie obowiązek przeprowadzania kontroli w celu zapewnienia zgodności żywności wprowadzanej do obrotu z obowiązującymi wartościami NDP (najwyższymi dopuszczalnymi poziomami pozostałościami pestycydów).

Dlatego też co roku Państwowa Inspekcja Sanitarna pobiera i oznacza poziom pozostałości pestycydów w kilku tysiącach próbek reprezentujących kilkadziesiąt asortymentów produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego - próbki są pobierane z obrotu oraz w ramach kontroli granicznej. 

Natomiast w obszernym raporcie „Analiza potencjalnego zagrożenia zdrowia konsumentów wynikającego z obecności pozostałości pestycydów w żywności dostępnej na polskim rynku w roku 2023” przedstawiono wyniki badań prowadzonych w Polsce przez Państwową Inspekcję Sanitarną w ramach urzędowej kontroli i monitoringu żywności, w tym oszacowano ryzyko długoterminowe i w przypadku niezgodności z NDP – krótkoterminowe.

Jak podano, w 2023 roku badaniom na obecność pozostałości pestycydów w ramach urzędowej kontroli i monitoringu:

• poddano łącznie 6303 próbek żywności (w tym 4863 próbki pobrane na różnych etapach obrotu oraz 1440 pobranych w ramach kontroli granicznej);
• po odrzuceniu 51 próbek zatrzymanych podczas kontroli granicznej w związku ze stwierdzeniem niezgodności z wartością NDP, łączna liczba próbek żywności pobranych z obrotu i tych, które po kontroli granicznej trafiły do obrotu stanowiąca podstawę wykonanych obliczeń wyniosła 6220 (tj. 4831 + 1389);
• badania wykonano na obecność łącznie pozostałości 491 pestycydów;
• spośród 6220 przebadanych próbek żywności, w 2903 próbkach (46,7 proc.) nie stwierdzono pozostałości żadnego pestycydu;
• w 2949 próbkach (47,4 proc.) stwierdzono obecność pozostałości co najmniej jednego pestycydu na poziomach nie przekraczających odpowiednich wartości NDP,
• w 368 próbkach (5,9 proc.) stwierdzono przekroczenie wartości NDP dla co najmniej jednego pestycydu,
• po uwzględnieniu domyślnej niepewności rozszerzonej 50 proc., za niezgodne z obowiązującymi wartościami NDP uznano 121 próbek (1,9 proc.).

Najczęściej wykrywanymi w 2023 roku pestycydami były fungicydy:

• azoksystrobina,
• boskalid,
• fluopiram,
• fludioksonil,
• tebukonazol,
• kaptan i cyprodynil;
• insektycyd: acetamipryd oraz
• jon bromkowy.

Produktami, w których stwierdzono największą liczbę pozostałości w przeliczeniu na próbkę były:

• cytryny,
• rukola,
• winogrona,
• grejpfruty (w tym pomelo),
• mandarynki,
• truskawki (w tym poziomki).

Największą liczbę pozostałości różnych pestycydów stwierdzono w badanych próbkach truskawek, winogron, pomidorów, brzoskwiń, ogórków i papryki. Jednakże na tej podstawie nie można jednak wyciągać wniosku, że powyższe produkty stanowią zagrożenie dla naszego zdrowia – podkreśla NCEZ.

Czy pozostałości pestycydów są groźne

Ponadto – jak podaje NCEZ – po uwzględnieniu, że przyjęte scenariusze i modele obliczeniowe z założenia przeszacowują wyniki, „można ogólnie ocenić, że pozostałości pestycydów w żywności dostępnej na krajowym rynku w 2023 roku nie stwarzały zagrożenia dla zdrowia”. 

Przypomniano przy tym, że konieczne jest stałe prowadzenie urzędowej kontroli i monitoringu jako metody oceny jakości zdrowotnej żywności dostępnej w obrocie. W związku z tym należy zwrócić szczególną uwagę na wyjaśnianie przyczyn występowania w krajowych produktach niezgodności z wartościami NDP pozostałości substancji czynnych, które ze względu na swoją toksyczność zostały wycofane ze stosowania.

Powinno to skutkować objęciem ich producentów wzmożoną kontrolą zharmonizowaną z działaniami Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa odpowiedzialnej m.in. za nadzór nad właściwym stosowaniem środków ochrony roślin, podległej ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa.

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.