Państwo daje darmowe leki, ale jest haczyk. Wielu pacjentów o nim nie wie

3 dni temu 9

Zasady programu w 2026 r. pozostają bez większych zmian
Bezpłatne leki przysługują seniorom powyżej 65 r.ż., dzieciom i młodzieży do 18 lat oraz wybranym pacjentom tylko w ramach listy refundacyjnej
Od 1 stycznia obowiązuje nowa lista leków refundowanych
O darmowym leku decyduje prawidłowy kod na recepcie

Kto ma prawo do bezpłatnych leków w 2026 r.

Prawo do bezpłatnych leków w 2026 r. przysługuje trzem głównym grupom pacjentów: seniorom, dzieciom i młodzieży oraz osobom z określonymi wskazaniami zdrowotnymi. Program obejmuje osoby, które ukończyły 65. rok życia, a także pacjentów do 18. roku życia, pod warunkiem posiadania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

„Gazeta Prawna” podkreśla, że bezpłatne leki przysługują wyłącznie w zakresie preparatów ujętych w aktualnym wykazie refundacyjnym. Sam fakt spełnienia kryterium wieku lub stanu zdrowia nie oznacza więc automatycznie, że każdy przepisany lek będzie wydany w aptece bez dopłaty.

Istotne jest również to, że lekarz musi przepisać lek zgodnie ze wskazaniami refundacyjnymi. W przeciwnym razie pacjent, mimo uprawnień, może zostać obciążony kosztami terapii.

Nowa lista leków refundowanych od 1 stycznia

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje nowa lista leków refundowanych, która jak co roku została zaktualizowana. Wykaz obejmuje zarówno preparaty wydawane bezpłatnie, jak i te z częściową odpłatnością, a zmiany dotyczą m.in. zakresu wskazań oraz dostępności poszczególnych substancji czynnych.

Z tekstu w „Gazecie Prawnej” wynika, że część leków została dopisana do listy, inne natomiast z niej usunięto lub objęto innymi zasadami refundacji. W praktyce oznacza to, że pacjenci powinni regularnie sprawdzać aktualne obwieszczenia Ministerstwa Zdrowia, zwłaszcza jeśli stosują terapię przewlekłą.

Zmiana listy może wpłynąć na realne koszty leczenia. Lek, który w 2025 r. był bezpłatny, w 2026 r. może wymagać dopłaty, jeśli zmieniły się warunki refundacji lub wskazania terapeutyczne. O dokładnych zmianach w refundacji obowiązujących od Nowego Roku pisaliśmy już pod koniec grudnia.

Realizacja recepty w aptece

Jak wynika z artykułu w „Gazecie Prawnej”, kluczowe znaczenie przy realizacji recepty na bezpłatny lek ma prawidłowe oznaczenie kodu uprawnień dodatkowych. To właśnie kod decyduje o tym, czy apteka może wydać lek bez pobierania opłaty.

W 2026 r. stosowane są następujące kody uprawnień do bezpłatnych leków:

S – seniorzy, którzy ukończyli 65 lat,
DZ – dzieci i młodzież do ukończenia 18. roku życia,
C – kobiety w ciąży (w zakresie leków objętych tym uprawnieniem).

„Gazeta Prawna” wyjaśnia, że brak właściwego kodu na recepcie oznacza konieczność uiszczenia opłaty za lek, nawet jeśli pacjent spełnia ustawowe warunki. W razie wątpliwości farmaceuta ma prawo odmówić wydania leku bezpłatnie lub poprosić o korektę recepty. Dlatego warto już na etapie wizyty lekarskiej upewnić się, że recepta została wystawiona prawidłowo.