Oto latający gigant z czasów II wojny światowej

Podczas II wojny światowej ważną rolę w operacjach desantowych odegrały szybowce bojowe. Te pojazdy miały wiele zalet. Oddział po wylądowaniu szybowca nie był rozrzucony po dużym terenie jak po zrzucie spadochronowym. Taka forma desantu powietrznego nie wymagała także prowadzenia szkolenia spadochronowego dla tysięcy żołnierzy. Szybowce były również ciche i trudne do wykrycia zarówno dla ludzi, jak i dla radarów.

W trakcie opracowywania planów desantu na Wielką Brytanię Luftwaffe zamówiło ogromne szybowce transportowe, które miały być zdolne do przenoszenia czołgu PzKpfw IV lub działa przeciwlotniczego 88 mm z ciągnikiem. Firma Junkers zaproponowała w całości drewniany szybowiec Ju 322 Mammut. Po testach okazało się jednak, że drewniany samolot nie będzie w stanie zabrać na pokład więcej niż 11 ton, a to było zbyt mało.

Messerschmitt zaproponował szybowiec Me 321 z częściowo stalowym szkieletem. Konstrukcja okazała się solidna i zdolna do przenoszenia ponad 20 ton ładunku. Oczywiście rozmiary samolotu sprawiały, że start kolosa był wyjątkowo trudny. Pojedynczy Ju 90 nie miał wystarczająco mocy, żeby bezproblemowo poderwać Me 321 z ziemi. Dlatego zaczęto używać do ciągnięcia szybowca trzech myśliwców Bf 110 lub He 111Z Zwilling, dziwaczną konstrukcję złożoną z dwóch He 111, połączonych skrzydłem, na którym montowano piąty silnik. Używano też pomocniczych silników rakietowych, montowanych na skrzydłach Me 321. Łącznie wyprodukowano 200 sztuk szybowca, z czego sto w wersji uzbrojonej w cztery karabiny maszynowe. Me 321 został użyty między innymi na froncie wschodnim.

W 1941 roku - już po inwazji na ZSRR - III Rzesza podjęła decyzję o zbudowaniu silnikowej wersji Me 321. Początkowo skonstruowano prototyp napędzany czterema francuskimi silnikami, jednak okazało się, że dla maszyny tych rozmiarów to za mało. Start pierwszej wersji Me 323 z pełną ładownią był możliwy tylko przy użyciu samolotu holującego, w taki sam sposób, jak w przypadku szybowców lub przy użyciu dodatkowych silników rakietowych.

Kolejna wersja samolotu, Me 323 D posiadała sześć silników, które zapewniły dość mocy do samodzielnego startu z ładunkiem. O jakim dokładnie ładunku mówimy? Me 323 był największym samolotem transportowym swoich czasów. Mógł zabrać na pokład dwie ciężarówki, 130 żołnierzy lub inny ładunek o masie do około 12 ton. Przewożenie w Me 323 czołgów było więc niemożliwe, pierwsza wersja czołgu PzKpfw III ważyła ponad 15 ton. Możliwe było jednak przewożenie innych, lżejszych pojazdów opancerzonych, na przykład niszczycieli czołgów Marder II, i transporterów półgąsienicowych jak na przykład Sd.Kfz. 251.

Me 323 miał 28 metrów długości i 55 metrów rozpiętości skrzydeł. Ważył 27 ton. Dla porównania amerykański B-29 SuperFortress mierzył 30 metrów długości, miał 43 metry rozpiętości skrzydeł i ważył 33 tony. Niemiecka maszyna była prawdziwym kolosem, co jednak miało przynajmniej tyle samo wad co zalet. Me 323 był w stanie przewieźć ładunek szybciej niż ciężarówka czy statek, ale jak na samolot był po prostu żałośnie powolny.

Me 323 osiągał niecałe 300 kilometrów na godzinę, a wczesne modele były jeszcze wolniejsze. B-17 osiągał 200 kilometrów więcej, a Spitfire 300 więcej. Wykonywanie szybkich manewrów w przypadku Me 323 było w zasadzie niemożliwe.

Żeby zapewnić obronę przed myśliwcami wroga, które mogły wypatrzyć Me 323 z daleka i dogonić go bez żadnych problemów, Niemcy montowali na samolocie działka i karabiny maszynowe. Testowano także specjalną, eskortową wersję maszyny Me 323 E-2 WT, która została opancerzona w najbardziej wrażliwych punktach, uzbrojona w dodatkowe działko 20 mm i liczne karabiny. Załoga w tym modelu wzrosła z pięciu do 21 osób. Szybko jednak odkryto, że o wiele lepiej do walki z myśliwcami aliantów nadają się inne myśliwce, a nie przerośnięty, nieruchawy bunkier ze skrzydłami.

Łącznie wyprodukowano około 200 Messershmitów 323. Najważniejszą operacją, w której brały one udział, było zaopatrywanie Afrika Korps podczas walk w północnej Afryce. Do historii tego samolotu przeszło starcie powietrzne z 22 kwietnia 1943 roku. 27 gigantycznych transportowców przecinało w eskorcie Bf 109 Cieśninę Sycylijską, kiedy formacja natknęła się na brytyjskie Spitfire’y i amerykańskie P-40 Warhawk. W efekcie 21 Gigantów zostało strąconych. Być może tak ogromne straty zostały zadane dzięki temu, że alianccy piloci byli instruowani, w które części Me 323 należy celować, by osiągnąć najlepsze rezultaty.

Ostatecznym dowodem na to, że Me 323 był po prostu zbyt wielki i zbyt powolny jest fakt, że już w lecie 1944 roku Luftwaffe nie posiadało ani jednej sztuki tego samolotu. Większość z nich została zestrzelona. Do dziś nie zachował się ani jeden egzemplarz Me 323. Nurkowie techniczni mogą podziwiać zestrzelony wrak, spoczywający na głębokości 61 metrów u wybrzeży Sardynii. W muzeum pod Berlinem można z kolei zobaczyć oryginalny fragment skrzydła.