Nowy etap systemu kaucyjnego. Co się zmieni?

System kaucyjny wprowadzono w Polsce w październiku 2025 r. 50 groszy dostaniemy za butelki plastikowe do 3 litrów pojemności i puszki metalowe do pojemności 1 litra. 1 zł to wysokość kaucji za butelkę szklaną wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. Chodzi wyłącznie o opakowania ze znakiem kaucji. 

Do 31 grudnia 2025 r. trwał okres przejściowy dla producentów, który pozwalał im wprowadzać na rynek napoje w starych, niekaucyjnych opakowaniach. Co ważne, sklepy nadal mogą sprzedawać takie butelki i puszki - aż do wyczerpania zapasów.

W związku z końcem okresu przejściowego kupujący mogą spodziewać się stopniowo rosnącej liczby opakowań kaucyjnych w sklepach.

Kończymy okres przejściowy. Z perspektywy klienta (w 2026 r. - przyp. red. ) zmieni się tylko jedno - tych opakowań (kaucyjnych - przyp. red.) będzie coraz więcej. Spodziewamy się, że w pierwszym kwartale znowu nastąpi intensyfikacja ilości opakowań - mówiła wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska podczas konferencji prasowej pod koniec grudnia 2025 r.

Z przedstawionych pod koniec grudnia ub.r. przez resort klimatu i środowiska danych wynika, że w listopadzie 2025 r. do obrotu trafiło 60 mln opakowań ze znakiem kaucji. Od października do listopada klienci oddali pół miliona takich opakowań, odzyskując kaucję.

W 2026 r. firmy wprowadzające na rynek napoje muszą wykazać osiągnięcie 77 proc. poziomu zbiórki pustych butelek i puszek w ramach systemu kaucyjnego. Jeśli tego nie zrobią, zapłacą 1 zł opłaty produktowej za każdy brakujący kilogram opakowań. To de facto kara za niezrealizowanie minimalnych poziomów selektywnej zbiórki. 

Dla producentów, którzy nie przystąpią do systemu, stawka będzie potrójna i wyniesie 3 zł za kilogram.

Jak przygotować butelkę do zwrotu? Nie należy jej zgniatać. Nie trzeba też jej specjalnie myć, ale trzeba oddać ją razem z nakrętką. 

Znak kaucji i kod kreskowy muszą być czytelne, aby opakowanie można było prawidłowo zidentyfikować. 

Przy zwracaniu butelki możemy dostać kaucję w gotówce lub na kartę płatniczą. Możliwy jest też trzeci wariant - automat do zwrotu butelek i puszek może wydać nam bon. To rozwiązanie stosowane w innych krajach. 

"Z bonem kaucyjnym klient ma prawo udać się do kasy sklepu, do którego należy automat i zażądać wypłaty pieniędzy. Sklep musi zapewnić możliwość realizacji bonu w formie pieniężnej i nie może uzależniać wypłaty od dokonania w nim zakupów" - informuje resort klimatu i środowiska.