Natalia krwawiła przez miesiąc. Nie sądziła, że zaraził ją chory partner

• HPV przenosi się drogą płciową oraz przez kontakt skóra do skóry, a prezerwatywy zmniejszają ryzyko zakażenia, ale go nie eliminują
• Szczepienia przeciwko HPV są skuteczną metodą profilaktyki, zalecane są dla osób do 26. roku życia, a w niektórych przypadkach nawet do 45. roku życia
• Zmiany skórne wywołane przez HPV mogą nawracać, dlatego warto rozważyć szczepienie, które zmniejsza ryzyko ich ponownego wystąpienia
• Konsultacja z lekarzem specjalistą, takim jak ginekolog urolog, laryngolog czy proktolog, jest kluczowa w przypadku podejrzenia infekcji HPV
• Więcej informacji znajdziesz na stronie głównej Onetu 
• Dużo czytania, a mało czasu? Sprawdź skrót artykułu

SPIS TREŚCI

1. Partner "nie wyglądał na chorego"
2. Ekspert: to infekcja kojarzona z kobietami
3. Nie każda wywołana przez HPV zmiana oznacza nowotwór
4. Zmiany skórne mogą nawracać

Partner "nie wyglądał na chorego"

19-letnia Natalia krwawiła od czterech tygodni. Nigdy wcześniej tak nie było. Na początku myślała, że zawinił stres albo tabletki antykoncepcyjne, które zaczęła niedawno przyjmować, albo jedno z drugim, kto wie. Zakładała, że może organizm źle zareagował, ale kiedyś się to skończy, musi. Gdy zrozumiała, że nic się nie poprawia, poszła do ginekologa.

Gabinet z oknem na zamknięte podwórko, jak zapamiętała, pachniał środkiem do dezynfekcji. Lekarz spojrzał na nią poważnie.

— Ile to już trwa?

— Prawie miesiąc — odpowiedziała.

Nie skarcił jej za zwłokę. Żadnych wymówek, gdzie była przez miesiąc, dlaczego wcześniej nie zainteresowała się swoim zdrowiem. Zamiast tego zlecił cytologię i całą serię innych badań "przy okazji i na wszelki wypadek".

Wyniki przyszły po kilku dniach. Zadzwoniła recepcjonistka ("proszę przyjść osobiście").

W poczekalni dziewczyna siedziała z telefonem w dłoni, po raz nie wiadomo który wypytując chatGPT, czy może mieć raka. Lekarz nie trzymał jej w niepewności.

— To HPV — powiedział spokojnie.

W pierwszym odruchu Natalia odetchnęła, że najgorsze zostało jej oszczędzone. Zaraz potem jednak zamarła. Nie pytała, co to znaczy, bo wiedziała, przekopała pół internetu w poszukiwaniu odpowiedzi, co się z nią dzieje od miesiąca.

— Skąd mi się to wzięło? — wydusiła.

— Od partnera — odparł. — To choroba przenoszona drogą płciową.

Miała tylko jednego partnera. Stałego i pierwszego w życiu. To by obalało krzywdzącą tezę o "chorobie rozwiązłych kobiet", na jaką natrafiła w ciemnym zakątku sieci. Chłopak, starszy od Natalii o dekadę, nie skarżył się na nic. Nie wyglądał na chorego. Rozmawiali, jak jej się wydawało, o wszystkim. Wiedziała, że miał jakąś przeszłość, nie dziwiło jej to, o szczegóły nie pytała. Czyżby ze wstydu zataił przed nią taką informację? W to akurat wątpiła. Pewnie nawet nie wiedział, że coś mu jest.

— No to dowie się ode mnie — westchnęła.

Ekspert: to infekcja kojarzona z kobietami

O komentarz dotyczący występowania zakażeń wirusem HPV u obu płci, zapobiegania i leczenia, Medonet poprosił lek. Mateusza Szopę, urologa.

Infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego zazwyczaj jest kojarzona z kobietami, ponieważ, jest poznanym i głównym czynnikiem ryzyka raka szyjki macicy. Jednakże infekcje HPV, również występują u mężczyzn i stanowią istotny problem związany u nich z nowotworzeniem. Są przyczyną rozwoju raka prącia, nosogardła, głowy, ale też są związane z występowaniem kłykcin kończystych.

W zależności od aktywności seksualnej infekcje HPV u mężczyzn dają objawy w obrębie gardła, głowy i szyi, jak i również miejsc intymnych — prącia i końcowego odcinka przewodu pokarmowego oraz okolic odbytu. Co ważne klasyczna antykoncepcja barierowa, czyli prezerwatywy, zmniejszają ryzyko infekcji wirusem HPV o ok. 50-60 proc., ale nie wykluczają jej. Wynika to faktu, że wirus HPV przenoszony jest nie tylko drogą płciową, ale i kontaktem skóra do skóry oraz występuje w ślinie. Zabezpieczając się więc w sposób klasyczny nie ograniczamy w pełni ryzyka zarażenia.

Jedyną metodą, która jest w stanie tak zlikwidować ryzyko transmisji onkogennych wirusów HPV i jest szczepienie.

Klasyczne szczepienie w kierunku wirusa HPV kojarzone jest z młodymi osobami najczęściej do 14. roku życia, które jeszcze nie rozpoczęły aktywności seksualnej. Jednakże rutynowo można szczepić osoby nawet do 26 r. ż., które wcześniej nie były szczepione, pomimo tego, że już rozpoczęły współżycie. W pewnych przypadkach również dopuszczalne jest szczepienie nawet do 45. roku życia.

Nie każda wywołana przez HPV zmiana oznacza nowotwór

Nawet jeżeli rozpoczęto już aktywność seksualną i pacjent miał zmiany, które zostały zakwalifikowane jako HPV zależne, nie oznacza to, że były to typy, które mogą powodować nowotwory, ponieważ podtypu wirusa HPV tak naprawdę występuje kilkadziesiąt. Najczęściej występują podtypy, które wcale nie są związane z nowotworem, a jedynie z występowaniem zmian skórnych, które kosmetycznie nie są pożądane i dlatego pacjenci szukają pomocy. Szczepienie jest w stanie zapewnić ochronę przeciwko najczęstszym dziewięciu podtypom wirusa HPV powodującym nowotwory i można je odbyć, nawet jeżeli już dana osoba ma jakiś podtyp HPV, bez względu na to, który podtyp posiada, ponieważ będzie ono chronić przed nabyciem następnych podtypów.

Jeżeli pacjent ma zmiany, które wydają się być podejrzane właśnie o infekcje wirusa HPV, należy skonsultować się z urologiem, jeżeli one występują w okolicy genitalnej lub też w okolicy krocza. Część zmian może być niewidoczne gołym okiem, ponieważ mogą być zlokalizowane wewnątrz jamy ustnej lub odbytu. Dlatego, jeżeli pacjent podejrzewa u siebie infekcję wirusem HPV, należy również skonsultować się i odbyć nie tylko wizytę urologiczną, ale również wizytę u laryngologa i proktologa celem sprawdzenia tych okolic.

Zmiany skórne mogą nawracać

Infekcje wirusem HPV w okolicy intymnej powodują zmiany o charakterze brodawek tzw. kłykciny kończyste, mające postać wyniosłych zmian w kolorze skóry. Bardzo często pacjenci są zaniepokojeni wyglądem tych zmian i w tym aspekcie się zgłaszają na wizyty. Czasami zmiany mogą być mniejsze i niekoniecznie widoczne gołym okiem i w tym celu warto jest również rozważyć ocenę dermatoskopową tych okolic. Co ważne, wyleczenie tych zmian nie daje szansy na pozbycie się wirusa HPV. On dalej jest zlokalizowany w środku komórek skóry i może powodować co jakiś czas pojawienie się nowych zmian, w szczególności, jeżeli układ odpornościowy osłabnie.

• O tym, że mąż zdradza, dowiedziała się u ginekologa. "Ty tego w basenie nie złapałaś"

Dlatego także w tym aspekcie warto rozważyć szczepienie, ponieważ osoby zaszczepione mają mniejsze ryzyko ponownego wystąpienia kłykcin kończystych, jak i udowodniono, że osoby zaszczepione, które wytworzyły przeciwciała, wykazują krótszy okres leczenia zmian związanych z HPV przy zastosowaniu leczenia miejscowego w postaci kremów, maści lub w zakresie miejscowego leczenia chirurgicznego.

Do tej pory szczepienie przeciwko HPV było głównie promowane wśród kobiet z tego względu, że wirus zwiększa ryzyko raka szyjki macicy, ale tak naprawdę dopiero szczepienie zarówno kobiet jak i mężczyzn razem daje najlepsze rezultaty pod kątem profilaktyki chorób nowotworowych związanych z infekcją HPV.