Można dostać emeryturę z ZUS po zmarłym, ale trzeba się "upomnieć". W przeciwnym razie pieniądze przepadną

6 godziny temu 6

Kiedy ZUS wypłaca emerytury i renty?

Zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118) oraz z utrwaloną praktyką Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wypłata emerytur odbywa się w terminie określonym w decyzji wydanej przez ZUS. Data ta zawsze przypada na jeden z sześciu stałych dni w miesiącu, którymi są: 1., 6., 10., 15., 20. lub 25. dzień miesiąca. Kiedy ZUS przyznaje emeryturę lub rentę, w decyzji wskazuje, w jakim konkretnie dniu pieniądze będą wypłacane.

Co w sytuacji, gdy świadczeniobiorca umrze przed dniem wypłaty? Należne za ten okres świadczenie nie przepada. Może ono zostać wypłacone osobom uprawnionym jako tzw. świadczenie niezrealizowane.

Można dostać emeryturę z ZUS po zmarłym. To tzw. niezrealizowane świadczenie

Niezrealizowane świadczenie to pieniądze, do których zmarły miał prawo, lecz nie zdążył ich otrzymać przed śmiercią. Może to dotyczyć sytuacji, gdy świadczenie było już przyznane, ale nie zostało wypłacone, na przykład dlatego, że ZUS został poinformowany o zgonie. W takim przypadku należna kwota, np. za miesiąc, w którym doszło do śmierci, może zostać wypłacona członkom rodziny, pod warunkiem złożenia przez nich wniosku.

Za niezrealizowane świadczenie uznaje się także środki, o które zmarły zdążył wystąpić, lecz nie otrzymał jeszcze decyzji z ZUS, ponieważ postępowanie było w toku. Dotyczy to również osób, które miały już przyznaną emeryturę lub rentę i złożyły wniosek o ponowne przeliczenie świadczenia, ale zmarły przed jego rozpatrzeniem. W takich przypadkach należne kwoty również mogą zostać wypłacone bliskim w ramach niezrealizowanego świadczenia.

Przykład

Pan Bogdan złożył 3 grudnia 2025 r. wniosek o emeryturę i spełniał wszystkie warunki niezbędne do jej przyznania, ale na skutek nieszczęśliwego wypadku zmarł 13 grudnia 2025 r., zanim otrzymał z ZUS decyzję o emeryturze. Niezrealizowanymi świadczeniami będą te, które przysługiwały panu Bogdanowi od dnia nabycia prawa do emerytury do dnia jego śmierci. Niezrealizowane świadczenie ZUS może wypłacić członkom rodziny Pana Bogdana, jeśli złożą w tej sprawie wniosek.

Kto może starać się o emeryturę z ZUS po zmarłym w ramach świadczenia niezrealizowanego?

Do otrzymania niezrealizowanych świadczeń uprawnione są następujące osoby:

  • w pierwszej kolejności – małżonek, małżonka oraz dzieci zmarłego, o ile prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe;
  • w dalszej kolejności – małżonek i dzieci, z którymi zmarły nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego, jeżeli nie ma małżonka ani dzieci wspólnie z nim zamieszkujących;
  • w trzeciej kolejności – pozostali członkowie rodziny mający prawo do renty rodzinnej lub osoby, które pozostawały na utrzymaniu zmarłego, jeśli brak jest wcześniej wymienionych małżonka i dzieci.

Przykład

Pani Barbara była emerytką, wdową i prowadziła jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej dzieci mają własne rodziny i mieszkają oddzielnie. Na początku stycznia pani Jolanta zmarła i nie zdążyła otrzymać emerytury należnej za ten miesiąc. W takiej sytuacji jej dzieci mają prawo wystąpić o wypłatę tej kwoty jako tzw. niezrealizowanego świadczenia, mimo że nie mieszkały z matką. ZUS wypłaci środki po złożeniu przez nich odpowiedniego wniosku.

Ważne

Jeśli o wypłatę świadczenia występuje więcej niż jedna osoba, np. dwoje dzieci, ZUS dzieli należną kwotę na równe części.

Jakie dokumenty trzeba złożyć, żeby otrzymać emeryturę z ZUS po zmarłym w ramach niezrealizowanego świadczenia?

Aby otrzymać emeryturę z ZUS po zmarłym w ramach tzw. niezrealizowanego świadczenia, należy złożyć odpowiedni komplet dokumentów. Konieczne jest przygotowanie i dostarczenie:

  • wniosku o wypłatę niezrealizowanego świadczenia (formularz ENS),
  • odpisu aktu zgonu – o ile nie został wcześniej złożony, np. przy ubieganiu się o zasiłek pogrzebowy,
  • w przypadku małżonka – odpisu aktu małżeństwa,
  • w przypadku dzieci – odpisu aktu urodzenia,
  • oświadczenia lub innych dokumentów potwierdzające prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego ze zmarłym albo udział w jego utrzymaniu.

Kiedy należy złożyć wniosek, żeby otrzymać z ZUS emeryturę po zmarłym w ramach niezrealizowanego świadczenia?

Aby otrzymać niezrealizowane świadczenie, należy złożyć wniosek w terminie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby uprawnionej do świadczeń. Po upływie tego okresu prawo do dochodzenia wypłaty niezrealizowanych świadczeń wygasa, chyba że wcześniej zostanie złożony wniosek o kontynuowanie postępowania w tej sprawie.

Gdzie i w jaki sposób złożyć dokumenty, żeby otrzymać emeryturę z ZUS po zmarłym?

Dokumenty potrzebne do wypłaty emerytury z ZUS po zmarłym można złożyć na kilka sposobów. Wniosek wraz z wymaganymi załącznikami można dostarczyć osobiście do dowolnej placówki ZUS – również za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika. Istnieje także możliwość przesłania dokumentów pocztą tradycyjną lub złożenia ich elektronicznie za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przeczytaj źródło