- Berberyna to naturalny alkaloid znany od wieków w tradycyjnej medycynie chińskiej, dziś intensywnie badany przez naukę
- Badania kliniczne wskazują, że może obniżać poziom glukozy we krwi i poprawiać wrażliwość na insulinę
- W części badań jej działanie na kontrolę glikemii było porównywalne do metforminy, choć nie zastępuje ona leczenia farmakologicznego
- Berberyna wykazuje umiarkowany wpływ na redukcję masy ciała, szczególnie u osób z insulinoopornością i cukrzycą typu 2, dlatego mówi się, że to "naturalny Ozempic", ale i w tym przypadku nie zastępuje leczenia farmakologicznego
- Jako suplement diety może powodować działania niepożądane i wchodzić w interakcje z lekami
Od medycyny chińskiej do współczesnych badań
Berberyna to naturalny związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący w korzeniach, korze i łodygach kilku gatunków roślin. Najczęściej pozyskuje się ją z berberysu zwyczajnego (Berberis vulgaris), gorzknika kanadyjskiego (Hydrastis canadensis) oraz ostryżu długiego (Coptis chinensis), który odgrywa szczególną rolę w tradycyjnej medycynie chińskiej. To właśnie preparaty z ostryżu były przez wieki stosowane przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych i stanach zapalnych.
Zainteresowanie berberyną w medycynie zachodniej wzrosło, gdy badacze zaobserwowali jej wpływ na metabolizm glukozy i lipidów. Od tego momentu zaczęto analizować, czy substancja znana od wieków w medycynie naturalnej może znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób cywilizacyjnych, takich jak cukrzyca typu 2 czy otyłość.
Skuteczność porównywana z metforminą
Jak wynika z badań klinicznych publikowanych w specjalistycznych czasopismach diabetologicznych, berberyna może obniżać stężenie glukozy na czczo, poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c) oraz poprawiać wrażliwość tkanek na insulinę.
W jednym z najczęściej cytowanych randomizowanych badań klinicznych, opublikowanym w 2008 r. w czasopiśmie "Metabolism" przez Yin i wsp., porównano działanie berberyny i metforminy u pacjentów z cukrzycą typu 2. Autorzy wykazali, że wpływ berberyny na kontrolę glikemii był zbliżony do efektów obserwowanych u chorych przyjmujących standardowy lek przeciwcukrzycowy.
Jednocześnie autorzy metaanaliz podkreślają, że choć wyniki są obiecujące, dostępne badania różnią się między sobą dawkami, formą preparatu oraz czasem obserwacji. Z tego powodu berberyna postrzegana jest raczej jako potencjalne uzupełnienie terapii lub opcja rozważana w wybranych przypadkach, a nie jako zamiennik leczenia farmakologicznego prowadzonego pod kontrolą lekarza.
Cukrzyca, insulinooporność i masa ciała
Mechanizm działania berberyny jest wielokierunkowy. Jak wskazują badania, substancja ta ogranicza produkcję glukozy w wątrobie, zwiększa jej wychwyt przez mięśnie oraz poprawia wrażliwość tkanek na insulinę. Dodatkowo wpływa na skład mikrobioty jelitowej i regulację gospodarki lipidowej, co sprzyja normalizacji metabolizmu u osób z insulinoopornością i cukrzycą typu 2.
W badaniach klinicznych obserwowano również umiarkowany, ale powtarzalny wpływ berberyny na masę ciała. W badaniu Yin i wsp. u pacjentów z cukrzycą typu 2 przyjmujących berberynę przez trzy miesiące odnotowano spadek masy ciała, wskaźnika BMI oraz obwodu talii. Jak wynika z przeglądów i metaanaliz, redukcja masy ciała ma zazwyczaj umiarkowany charakter, a korzystnym zmianom wagi towarzyszy poprawa parametrów metabolicznych, takich jak gospodarka węglowodanowa i lipidowa.
Jak wynika z metaanaliz opublikowanych w ostatnich latach, efekt redukcji masy ciała nie jest spektakularny, ale towarzyszy mu istotna klinicznie poprawa parametrów metabolicznych, takich jak obniżenie stężenia triglicerydów, cholesterolu LDL oraz glukozy na czczo. Eksperci podkreślają, że berberyna nie działa jak klasyczny suplement odchudzający, a jej wpływ na wagę jest najbardziej widoczny u osób z zaburzeniami metabolicznymi. U osób zdrowych efekt ten bywa niewielki lub nieobecny.
Bezpieczeństwo i granice stosowania
Choć berberyna jest substancją pochodzenia roślinnego, nie jest pozbawiona działań niepożądanych. Jak wynika z opisów badań klinicznych, najczęściej zgłaszane są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, wzdęcia czy bóle brzucha. Zwraca się także uwagę na możliwość interakcji z lekami, ponieważ berberyna wpływa na enzymy odpowiedzialne za metabolizm wielu substancji czynnych.
Suplementy diety nie podlegają takiej samej kontroli jak leki, a ich stosowanie, szczególnie u osób przyjmujących leki przeciwcukrzycowe, kardiologiczne lub statyny, powinno być skonsultowane z lekarzem.
Berberyna może stanowić cenne wsparcie terapii, ale nie zastępuje leczenia prowadzonego pod kontrolą specjalisty.
Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.
Dowiedz się więcej na temat:

1 tydzień temu
17






English (US) ·
Polish (PL) ·