Kształt pyska może skrócić życie psa nawet o kilka lat. Nowe badanie naukowców

Jedne psy dożywają nawet dwóch dekad, inne z trudem przekraczają siedem czy osiem lat. Przewidywanie długości życia psa staje się jednak coraz bardziej trafne – podobnie jak analiza tempa jego starzenia.

Przykładem wyjątkowej psiej długowieczności był Bobi, duży brązowy pies pasterski rasy rafeiro do alentejo. Na ostatnich fotografiach wykonanych przez jego opiekuna, Leonela Costę z miejscowości Conqueiros w Portugalii, widać wyraźnie oznaki zaawansowanego wieku – przymknięte oczy czy posiwiały pysk. Bobi w lutym zeszłego roku trafił do Księgi Rekordów Guinnessa jako najstarszy pies świata. Odszedł kilka miesięcy później, w październiku, przeżywszy aż 31 lat. Tym samym pobił rekord suczki Bluey – australijskiego psa pasterskiego, która zmarła w 1939 roku, dożywając 29,5 roku.

Tak imponujący wiek to rzadkość. Życie psów średniej wielkości najczęściej kończy się w okolicach 12-13 lat. Małe rasy zwykle żyją kilka lat dłużej, a duże – krócej. Na długość życia wpływa jednak nie tylko ciężar ciała. Decydują o tym między innymi rasa, budowa ciała i charakterystyczne cechy wyglądu. Te zmienne uwzględnili naukowcy z organizacji Dogs Trust w Londynie oraz uniwersytetu Liverpool John Moores University, opracowując najnowsze tabele długości życia psów. Wyniki ich badań ukazały się w lutym w czasopiśmie naukowym „Scientific Reports”.

Kształt pyska a długość życia. Wyniki badania nie pozostawiają złudzeń

Zespół pod kierownictwem doktor Kiersten M. McMillan przeanalizował dane dotyczące aż 584 734 psów z Wielkiej Brytanii, z czego 284 734 były już martwe. Informacje pochodziły od lekarzy weterynarii, towarzystw dobroczynnych oraz firm ubezpieczeniowych. W zestawieniu znalazło się 155 ras, ale także liczne mieszańce. Badacze oprócz płci i wielkości brali pod uwagę tak zwany wskaźnik głowowy, czyli cechy czaszki.

U psów wyróżnia się trzy główne typy budowy głowy: dolichocefaliczne – z długim pyskiem (jak charty), mezocefaliczne – z bardziej proporcjonalną głową, (przykładowo wyżły i teriery) oraz brachycefaliczne – z bardzo skróconą pyskiem, (jak mopsy, boksery czy buldogi francuskie).

Średnia długość życia wszystkich psów wyniosła 12,5 roku. Suki żyły nieco dłużej – 12,7 roku, samce 12,4.

– Odkryliśmy, że oczekiwana długość życia różni się w zależności od rasy, wielkości ciała, kształtu twarzy i płci – wyjaśnia doktor McMillan. – Średniej wielkości samce o płaskim pysku są prawie trzy razy bardziej narażone na krótsze życie niż małe samice o długim pysku – mówi naukowiec.

Najkrócej żyją psy średniej wielkości o brachycefalicznej budowie czaszki, na przykład buldogi angielskie czy boksery. Samce przeciętnie odchodzą po 9,1 roku, samice po 9,6. Dla całej grupy psów o spłaszczonych pyskach mediana życia wyniosła 11,2 roku – o półtora roku mniej niż przeciętna. Ryzyko przedwczesnej śmierci było u nich o 40 procent wyższe niż u psów o standardowej długości pyszczka.

Problemy zdrowotne takich ras są dobrze znane lekarzom weterynarii. – Wyłupiaste oczy w zbyt płytkich oczodołach, ścisk w krótkich szczękach, zaburzona termoregulacja, przegrzewanie, kłopoty z oddychaniem i układem krążenia – wymienia na łamach Newsweeka doktor Agnieszka Grąziowska-Maciela z lecznicy w Janowie Podlaskim.

Dlaczego duże psy żyją krócej? Nowe spojrzenie biologów

Najdłużej żyją małe psy o długich pyskach – na przykład pinczery, teriery Jack Russell czy pudle – przeciętnie 13,3 roku. Rekordzistami okazały się: lancashire heeler (15,4 roku), spaniel tybetański (15,2) i bolończyk (14,9). Do długowiecznych, zdrowych ras zalicza się między innymi shiba inu, beagle, husky, border collie, owczarki australijskie, chihuahua czy bichon frise.

Co zaskakujące, psy rasowe żyją średnio 0,7 roku dłużej niż podobne im mieszańce. Naukowcy nie potrafią jeszcze wyjaśnić tego zjawiska.

Najkrócej żyją rasy olbrzymie – często nie osiągają nawet ośmiu lat. Owczarki kaukaskie żyją średnio 5,4 roku, dogi kanaryjskie 7,7 roku, a cane corso 8,1 roku. To odwrotność reguły znanej w przyrodzie, gdzie duże ssaki żyją dłużej niż małe.

Punkt zwrotny w wyjaśnianiu tej zagadki przyniosły badania studentów Colgate University pod kierunkiem profesor Any Jimenez. Analiza 80 próbek tkanek pobranych od psów dużych i małych wykazała, że u szczeniąt wielkich ras dochodzi do intensywnej produkcji wolnych rodników tlenowych – skutku ubocznego szybkiego metabolizmu. Te cząsteczki uszkadzają DNA i przyspieszają starzenie się komórek.

Naukowcy wskazali, że wczesna suplementacja antyoksydantów mogłaby przedłużyć życie dużych psów, choć – jak zaznaczają – wymaga to dalszych badań nad odpowiednim poziomem i bezpieczeństwem takich substancji.

Psy starzeją się inaczej, niż myśleliśmy

Przez lata uważano, że psie lata mnoży się przez siedem, aby uzyskać wiek „ludzki”. Badania profesora Treya Idekera z Uniwersytetu Kalifornijskiego wykazały, że to mit. Naukowiec analizował zmiany metylacyjne DNA u 104 labradorów, od dwumiesięcznych szczeniąt do 16-latków. Porównał je z analogicznymi zmianami u ludzi.

Okazało się, że psy starzeją się błyskawicznie w pierwszych latach życia – ośmiotygodniowy szczeniak biologicznie odpowiada dziewięciomiesięcznemu dziecku. Roczny pies to młody dorosły, ale dwulatek – odpowiednik czterdziestolatka. Cztery lata psa równa się około 53 ludzkim, a siedem lat – ponad sześćdziesięciu.

Otyłość. Wróg psiej długowieczności

Proces starzenia u psów przypomina ten u ludzi: siwienie, obniżona odporność, problemy ze stawami, utrata sprawności, a nawet demencja. W starszym wieku mogą pojawiać się blaszki amyloidowe, jak w chorobie Alzheimera.

Największym zagrożeniem, które można kontrolować, jest otyłość. – Nadmierna masa ciała skraca psie życie, wywołując choroby układu krążenia, ruchu, oddechowego oraz cukrzycę – podkreśla doktor Grąziowska-Maciela.

Potwierdzają to badania Uniwersytetu w Liverpoolu przeprowadzone na 50 tysiącach wykastrowanych psów i suk. U owczarków niemieckich nadwaga skracała życie o pięć miesięcy, u pitbulli o rok, a u yorków aż o dwa i pół roku. Co więcej – jak wykazali naukowcy z Cornell University – psy często „dziedziczą” złe nawyki żywieniowe swoich właścicieli. Jeśli opiekun ma nadwagę lub otyłość, jego pies często również cierpi na tę dolegliwość.

Wychodzi więc na to, że najskuteczniejszym sposobem na spowolnienie psiego starzenia są regularne spacery i utrzymanie właściwej masy ciała zarówno u zwierzęcia, jak i… właściciela.

Czytaj też:
Masywny pies i mały chłopczyk podbijają sieć. „Jak bracia”Czytaj też:
Mężczyzna przygarnął 300 zwierząt. Chciał je ochronić przed niebezpieczeństwem