"Dwa psie zaprzęgi". Trump kpi z Danii, Grenlandii i NATO, ale mija się z prawdą

• Donald Trump stwierdził, że obrona Grenlandii to "dwa psie zaprzęgi".
• Dania planuje ogromne wydatki na bezpieczeństwo Grenlandii, w tym nowe okręty, drony i modernizację lotniska dla myśliwców F-35. 
• USA mają na wyspie bazę wojskową Pituffik, kluczową dla obrony i monitoringu, działającą na podstawie umowy z 1951 roku. 
• Duńskie siły zbrojne współpracują z Amerykanami, ale infrastruktura Grenlandii ciągle wymaga rozbudowy, by sprostać potrzebom NATO. 
• Trump twierdzi, że wokół Grenlandii pływają rosyjskie i chińskie okręty, jednak dane wywiadowcze temu przeczą. 
• Pomysł amerykańskiej inwazji na Grenlandię budzi niepokój w Europie i na wyspie, a Dania domaga się większego zaangażowania NATO w ochronę regionu.
• Po więcej aktualnych informacji zapraszamy do RMF24.pl.

Podczas rozmowy z dziennikarzami na pokładzie Air Force One Donald Trump stwierdził, że "obrona Grenlandii to dwa psie zaprzęgi". Prezydent USA od lat podkreśla strategiczne znaczenie wyspy i nie ukrywał chęci jej zakupu przez Stany Zjednoczone. Jego słowa spotkały się z reakcją duńskich władz, które przyznały, że przez lata nie inwestowały wystarczająco w obronność Arktyki, ale obecnie przeznaczają na ten cel rekordowe środki.

Dania, do której należy Grenlandia, od 2025 roku przeznaczyła blisko 14 miliardów dolarów na bezpieczeństwo Arktyki. W planach są m.in. nowe okręty, drony dalekiego zasięgu, modernizacja lotniska Kangerlussuaq pod kątem obsługi myśliwców F-35. W styczniu 2025 roku rząd w Kopenhadze ogłosił kolejne 2 miliardy dolarów na inwestycje w regionie.

Stany Zjednoczone od lat mają własną bazę wojskową na Grenlandii - Pituffik (dawniej Thule). Stacjonuje tam około 150 żołnierzy, a baza odgrywa kluczową rolę w wykrywaniu i neutralizowaniu potencjalnych ataków rakietowych na USA oraz monitorowaniu przestrzeni kosmicznej i aktywności okrętów podwodnych. Obecność Amerykanów na wyspie reguluje umowa z 1951 roku, dająca USA szerokie uprawnienia w zakresie obronności Arktyki.

Wypowiedź amerykańskiego przywódcy o "dwóch psich zaprzęgach" nawiązuje do elitarnego patrolu Sirius, posiadającego bazę we wschodniej części wyspy i działającego najczęściej na terenach północno-wschodniej Grenlandii. Jak informuje w rozmowie z amerykańskim "Newsweekiem" Marion Messmer z think tanku Chatham House, Sirius jest wyjątkowo sprawną jednostką specjalną, której żołnierze "spędzają miesiące na patrolowaniu terenów w warunkach lodowych i śnieżnych bez kontaktu ze światem zewnętrznym".

Duńskie siły zbrojne mają także główną siedzibę na Grenlandii w Nuuk, gdzie obsługiwane są samoloty i śmigłowce. Oprócz tego wojska Duńczyków stacjonują w bazie Nord - najdalej wysuniętej na północ placówce wojskowej świata - oraz w Kangerlussuaq i w Mastersvig. Oddział specjalny, stanowiący łącznik z amerykańskim dowództwem, stacjonuje również w Pituffik, bo Dania i USA od dawna ze sobą na Grenlandii współpracują. W przeszłości Amerykanie prowadzili na Grenlandii inne instalacje wojskowe, m.in. tajną bazę Camp Century (projekt z lat 60.), która została jednak zamknięta.

Mimo rosnącej obecności wojskowej, zarówno amerykańscy, jak i duńscy dowódcy przyznają, że infrastruktura na Grenlandii jest niewystarczająca do prowadzenia szeroko zakrojonych operacji NATO. Brakuje magazynów broni, paliwa, odpowiednich portów i lotnisk. Te problemy można i należy rozwiązać w ramach NATO, co zresztą postuluje szefostwo Sojuszu i Duńczycy. Niekoniecznie poprzez siłowe zajęcie wyspy na mocy rozkazu Trumpa, który o Grenlandii wie tyle, że jest broniona przez psie zaprzęgi i że otaczają ją rosyjskie i chińskie niszczyciele i krążowniki. Moskwa i Pekin są żywo zainteresowane regionem arktycznym, tylko że i w tym wypadku pojawia się jedno "ale".

Po słowach o "dwóch psich zaprzęgach" Trump przekazał dziennikarzom, że nie dopuści do sytuacji, w której wokół Grenlandii pływają "wszędzie rosyjskie i chińskie niszczyciele i łodzie podwodne". To jedno z częściej powtarzanych przez amerykańskiego prezydenta twierdzeń, o oblężonej przez wrogów NATO wyspie w regionie arktycznym.

W niedzielę "Financial Times" poinformował, że dyplomaci z krajów nordyckich, którzy mieli wgląd w szczegółowe raporty wywiadowcze, kategorycznie odrzucają twierdzenia Trumpa o wzmożonej aktywności chińskiej i rosyjskiej w rejonie Grenlandii.

To po prostu nieprawda, że Chińczycy i Rosjanie tam są. Widziałem dane wywiadowcze. Nie ma tam żadnych statków ani okrętów podwodnych - FT cytuje jednego z wysokich rangą dyplomatów. Inny stwierdził, że owszem Rosjanie są aktywni w Arktyce, ale po swojej stronie.

To samo zresztą powtarzał duński minister spraw zagranicznych Lars Lokke Rasmussen, który stwierdził, że obraz "rosyjskich i chińskich okrętów podwodnych znajdujących się tuż przy dnie fiordu Nuuk i masowych chińskich inwestycji jest nieprawdziwy".

Jak podaje agencja Reutera, dane z platform śledzących ruch statków (LSEG i MarineTraffic) także nie wykazują obecności rosyjskich lub chińskich okrętów w pobliżu spornej wyspy.