Dodawane na potęgę. Dziurawi jelita, niszczy barierę ochronną

1 dzień temu 9

Badania eksperymentalne wskazują, że niektóre dodatki do żywności mogą zaburzać mikrobiotę i osłabiać barierę jelit
Dotyczy to m.in. barwników (E102, E110, E129), emulgatorów (E433, E466) oraz słodzików (E951, E954, E955)
Naukowcy podkreślają jednak, że największym problemem jest regularne spożywanie żywności wysokoprzetworzonej

Barwniki spożywcze a mikrobiota jelit

Wpływ syntetycznych barwników na jelita opisuje szczegółowo przegląd badań opublikowany na łamach „The FASEB Journal” przez naukowców z Kanady. Autorzy analizują wyniki badań, w których oceniano działanie barwników azowych (największa grupa syntetycznych barwników organicznych) oraz dwutlenku tytanu (obecnie już zakazanego w UE) na przewód pokarmowy.

W badaniach barwniki używane często w napojach słodzonych oraz słodyczach, takie jak tartrazyna (E102), żółcień pomarańczowa (E110) czy czerwień allura (E129), wpływały na skład bakterii jelitowych i osłabiały barierę jelitową. Towarzyszyło temu nasilenie procesów zapalnych w jelitach. Autorzy zwracają uwagę, że zmiany w mikrobiocie mogą nie tylko towarzyszyć zapaleniu, ale także je podtrzymywać.

Podobne obserwacje dotyczyły dwutlenku tytanu (E171), który w badaniach laboratoryjnych zwiększał przepuszczalność jelit i wpływał na odpowiedź immunologiczną w obrębie przewodu pokarmowego.

Emulgatory a funkcja bariery jelitowej

W innej publikacji, krytycznym przeglądzie literatury przygotowanym przez zespół badaczy z Politechniki Federalnej w Zurychu (ETH Zurich), autorzy skupiają się m.in. na emulgatorach i ich potencjalnym wpływie na mikrobiotę jelitową.

Zwracają uwagę, że są to substancje powszechnie wykorzystywane w przemyśle spożywczym do poprawy struktury i stabilności produktów, jednak ich oddziaływanie na jelita nie zostało dotąd w pełni poznane.

Jak opisują autorzy, w części badań eksperymentalnych emulgatory takie jak stosowany w lodach i wypiekach polisorbat 80 (E433) oraz karboksymetyloceluloza (E466) używana np. w pieczywie, sosach i słodkich masach, były związane ze zmniejszeniem warstwy śluzu chroniącej nabłonek jelit w modelach zwierzęcych. Zjawisku towarzyszyło zwiększenie kontaktu bakterii jelitowych z komórkami nabłonka oraz nasilenie markerów przewlekłego, niskiego stanu zapalnego.

Badacze podkreślają, że dostępne dane dotyczą ograniczonej liczby substancji, a dla wielu emulgatorów dopuszczonych do stosowania w żywności brakuje badań oceniających ich wpływ na mikrobiotę i funkcję bariery jelitowej. W ich ocenie stanowi to istotną lukę w systemie oceny bezpieczeństwa dodatków do żywności.

Sztuczne słodziki nie są obojętne dla jelit

Jeszcze innym dodatkom do żywności przyjrzeli się naukowcy z Włoch. Ich przegląd opublikowany w ub.r. w czasopiśmie „Nutrients”, dotyczy żywności wysokoprzetworzonej i dodatków stosowanych jako zamienniki cukru. Autorzy analizują badania nad sztucznymi słodzikami, takimi jak aspartam (E951), sacharyna (E954) i sukraloza (E955).

W badaniach na zwierzętach substancje te prowadziły do zmian w składzie mikrobioty jelitowej oraz obniżenia produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które odgrywają ważną rolę w utrzymaniu zdrowia jelit. Część badań wiązała ich stosowanie z pogorszeniem tolerancji glukozy.

Autorzy zaznaczają, że wyniki badań z udziałem ludzi są mniej jednoznaczne niż dane eksperymentalne. Jednocześnie podkreślają, że obserwowane mechanizmy biologiczne są spójne i wymagają dalszych, dobrze zaprojektowanych badań klinicznych.

I choć wnioski należy wyciągać ostrożnie, są one wyraźne: największym problemem dla jelit nie jest pojedynczy dodatek, lecz regularne spożywanie żywności wysokoprzetworzonej, która łączy w sobie wiele dodatków technologicznych, a jednocześnie zawiera mało błonnika.