4 tygodni temu
11
Dzielenie się opłatkiem to jeden z najbardziej charakterystycznych zwyczajów związanych z Wigilią Bożego Narodzenia w Polsce. Choć dla wielu osób jest to naturalny element świątecznego wieczoru, niewiele osób zastanawia się nad jego znaczeniem i pochodzeniem. Tymczasem symbolika opłatka łączy w sobie tradycję religijną, kulturową i społeczną, a sam zwyczaj ma wielowiekową historię.
Czym jest opłatek i skąd pochodzi?
Opłatek to cienki chleb wypiekany z mąki i wody, bardzo podobny do hostii używanej podczas mszy świętej. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa oblatum, oznaczającego dar lub ofiarę. W tradycji chrześcijańskiej opłatek symbolizuje chleb – podstawowy pokarm i znak życia, a także nawiązuje do Ostatniej Wieczerzy.
Zwyczaj dzielenia się opłatkiem w formie znanej dziś w Polsce upowszechnił się w XVIII–XIX wieku. Początkowo praktykowany był głównie w domach szlacheckich i zakonach, z czasem stał się powszechny we wszystkich warstwach społecznych.
Symbol pojednania i przebaczenia
Jednym z najważniejszych znaczeń dzielenia się opłatkiem jest pojednanie i gotowość do przebaczenia. W polskiej tradycji Wigilia to dzień szczególny, w którym nie powinno się żywić urazy ani prowadzić sporów. Łamiąc się opłatkiem, domownicy składają sobie życzenia i symbolicznie wyrażają chęć rozpoczęcia nowego etapu w relacjach.
Znaczenie składania życzeń
Dzielenie się opłatkiem jest nierozerwalnie związane ze składaniem życzeń. W przeciwieństwie do gotowych formułek wysyłanych SMS-em czy w mediach społecznościowych, życzenia wigilijne przy opłatku mają osobisty charakter. Są kierowane bezpośrednio do konkretnej osoby. W tym kontekście opłatek symbolizuje nie tylko chleb, ale również dobre słowo, życzliwość i wzajemny szacunek.
Wspólnota i równość przy stole
Kolejnym ważnym znaczeniem tego zwyczaju jest podkreślenie wspólnoty i równości. Podczas dzielenia się opłatkiem wszyscy domownicy spotykają się na tych samych zasadach – niezależnie od wieku, poglądów czy statusu społecznego. Każdy otrzymuje taki sam opłatek, co symbolizuje jedność rodziny i wspólne przeżywanie świąt.
W wielu domach zachował się także zwyczaj dzielenia się opłatkiem z osobami nieobecnymi lub samotnymi, a dawniej nawet z sąsiadami. To wyraz pamięci, solidarności i otwartości na innych.
Czy dzielenie się opłatkiem ma znaczenie dziś?
Mimo zmieniających się zwyczajów i coraz bardziej świeckiego charakteru świąt, dzielenie się opłatkiem nadal pozostaje jednym z najtrwalszych elementów polskiej Wigilii. Dla jednych ma wymiar religijny, dla innych wyłącznie symboliczny lub rodzinny. Niezależnie od interpretacji, wciąż pełni tę samą funkcję – zatrzymuje na chwilę codzienny pośpiech i skupia uwagę na relacjach międzyludzkich.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Dalszy ciąg materiału pod wideo
English (US) · 
Polish (PL) ·