5 zł więcej: propozycja nowego podatku. Ministerstwo Zdrowia odpowiada

16 godziny temu 4

Do resortów zdrowia i finansów trafiła obywatelska petycja postulująca wprowadzenie nowego podatku - 5 zł od wybranych grup produktów spożywczych
Danina miałaby objąć m.in. produkty ze sztucznymi dodatkami
Wpływy z podatku byłyby przeznaczane na profilaktykę i leczenie chorób cywilizacyjnych w POZ, AOS i szpitalach

Nowy podatek od niezdrowej żywności

Czy Polacy zdają sobie sprawę ze znaczenia zdrowej diety? Z jednej strony tak - w społeczeństwie rośnie świadomość dotycząca szkód wynikających ze spożywania żywności ultraprzetworzonej. Z drugiej strony takie produkty trudno wyeliminować z diety - nie tylko stanowią dużą część rynku, ale zachęca do nich także nachalna reklama i techniki marketingowe. Są też tanie.

Większość tych kwestii porusza autorka grudniowej petycji, która postuluje wprowadzenie podatku wysokości 5 zł od siedmiu grup produktów spożywczych. Wśród nich znajdują się właśnie produkty przetworzone, zawierające sztuczne dodatki o potencjalnie negatywnym wpływie na zdrowie (w tym barwniki, konserwanty, środki spulchniające), a także „produkty imitujące zdrową żywność” czy „produkty żywnościowe z chwytem i oszustwem marketingowym”.

Zgodnie z założeniami petycji wpływy z nowego podatku miałyby wspierać system ochrony zdrowia w zakresie profilaktyki i leczenia chorób cywilizacyjnych bezpośrednio w placówkach POZ, AOS i szpitalach.

Ministerstwo realizuje „prozdrowotną politykę fiskalną”

W oficjalnej odpowiedzi na petycję Departament Zdrowia Publicznego MZ przyznaje, że przeciwdziałanie otyłości i związanym z nią chorobom przewlekłym jest jednym z priorytetów resortu; odpowiednie działania w tym zakresie są wpisane w realizowany do końca 2026 r. Narodowy Program Zdrowia. Jak czytamy w piśmie sygnowanym przez Kubę Sękowskiego, zastępcę dyrektora Departamentu Zdrowia Publicznego:

(…) w NPZ obok potrzeby kształtowania postaw prozdrowotnych zaplanowano także realizację prozdrowotnej polityki fiskalnej sprzyjającej walce z nadwagą i otyłością. Opłata cukrowa, wprowadzona w Polsce w 2021 r., jest jednym z najbardziej znanych narzędzi tej polityki.

Jednocześnie resort podkreśla, że prace nad nowymi rozwiązaniami powinny uwzględniać ich skuteczność, odpowiedzialność oraz społeczną akceptowalność. W tym kontekście trudno przesądzać, czy przedstawiona w petycji propozycja mogłaby zostać uznana za realną do wdrożenia – zwłaszcza wobec problemów, jakie mogłaby rodzić precyzyjna klasyfikacja objętych podatkiem produktów.

Warto przypomnieć, że w ostatnim czasie w debacie publicznej pojawiały się także inne koncepcje fiskalnych narzędzi prozdrowotnych, w tym m.in. propozycja tzw. podatku tłuszczowego, prezentowana przy okazji zapowiedzi reformy ochrony zdrowia przez polityków Lewicy. Dotychczas jednak pomysł nie został skierowany na ścieżkę legislacyjną.